Kontent qismiga oʻtish

Adolat

Vikiiqtibosdan olingan
Adolat

Qardosh loyihalar

Adolat, adl — ijtimoiy-falsafiy, ahloqiy va huquqiy tushuncha. Bu sifatga ega boʻlgan kishi adolatli, odil deyishadi.

Alifbo tartibi boʻyicha:
A · B · D · E · F · G · H · I · J · K · L · M · N · O · P · Q · R · S · T · U · V · X · Y · Z · · · Sh · Ch · ng · Yana qarang · Havolalar

Adolat butun kamolot majmui boʻlsa, yomonlik uning aksi, yaʼni butun kamchiliklar majmuidir[1].

Adolatning faqat bitta surati bor, zulmning boʻlsa — mingta[2].

Adolatning ikki tarafi bor: biri zohiriy adolat, yaʼni sen va xalq orasidagi va ikkinchisi botiniy — sen va Alloh orasidagi adolatdir. Adolat yoʻli — toʻgʻri, haqqoniy va fazilat ato etuvchi yoʻldir[3].

Adolat — odil boʻlish, zolim boʻlmaslik, nohaqlik qilmaslik juda ahamiyatli goʻzal axloq turlaridan hisoblanadi[4].

Adolat — oxiratda najot, dunyoda saodat boshidir[5].

Agar adolat himoya qilinmasa, zaif va kuchli odamlar yoʻqolib ketadi. Modomiki, zaiflar qirilib ketar ekan, kuchlilar ham omon qolmaydi. Chunki kishilarning turmushi bir-biri bilan oʻzaro bogʻliq. Xullasi kalom, xalqning ahvoli adolatsiz yaxshilanmaydi[2].

Ikkala daʼvogar rozi boʻlishibdi-yu, qozi rozi boʻlmabdi[6].

Maʼmur boʻlur adl ila har qayda viloyat[5].

Lutfiy

Mumkinmi chivinni qilichda chopmoq,
Sher nechuk pashshaga urgay shapaloq?![7]

Obidning ibodati nafsini, odilning adolati olamni isloh etar[8][6].

Olijanoblik haqida muhokama yurgizish, bu hali olijanoblikni bildirmaydi, xuddi shuningdek, odillik haqida oʻylashning oʻzi ham amalda odil boʻlish degan gap emas[9].

Arastu

Podshohlar oʻzlarini adolat bilan bezatishlari kerak, xalq bunday podshohga ehtirom koʻrsatishi zarur[8][6].

— Abdulloh Muqni

Hokimiyat jilovi odil podshoh qoʻlida boʻlsa, hamma adolatli boʻlishga va yaxshi xislatlarni egallashga intiladi. Aksincha boʻlsa, xalq yolgʻonchilik va boshqa yaramas hatti-harakatlarga moyillik koʻrsatadi[6].

Oʻrinli, axloqli va adolatli yashamay turib, yaxshi umr kechirib boʻlmaydi va aksincha, yaxshi umr kechirmy turib, oʻrinli, axloqli va adolatli yashab boʻlmaydi[10].

Epikur

Manbalar

[tahrirlash]
  1. Tursun 2006, s. 110.
  2. 2,0 2,1 Tursun 2006, s. 109.
  3. Tursun 2006, s. 113.
  4. Tursun 2006, s. 112.
  5. 5,0 5,1 Tursun 2006, s. 106.
  6. 6,0 6,1 6,2 6,3 Tursun 2006, s. 105.
  7. Tursun 2006, s. 111.
  8. 8,0 8,1 Ahmad Muhammad. Sharq haqni topdi..., (Sharq donishmandlari va allomalarining sara hikmatlari), Toshkent: „Sharq“ nashriyoti, 2006 — 124-bet. 
  9. Voronsov 1989, s. 28.
  10. Voronsov 1989, s. 29.

Adabiyotlar

[tahrirlash]
  • Tursun, Ahmad. Sharq donishmandlari hikmatlari. Toshkent: „Sharq“ nashriyot-matbaa aksiyadorlik kompaniyasi, 2006 — 208-bet. 
  • Voronsov, Vladimir. Tafakkur gulshani, Sharifa Abdurazzoqova tarjimasi, Toshkent: Gʻafur Gʻulom nomidagi Adabiyot va sanʼat nashriyoti, 1989 — 464-bet. ISBN 5-635-00915-X. 

Havolalar

[tahrirlash]