Afgʻonistonda ayollar
.jpg)
Afgʻonistonda ayollar huquqi tarix davomida turlicha boʻlib kelgan. Ayollar 1964-yilgi konstitutsiya asosida rasmiy ravishda teng huquqlarga ega boʻlgan.
Iqtiboslar
[tahrirlash]- „Afgʻonistonda biz Al-Qoidaning dunyo haqidagi qarashlarini koʻryapmiz. Bu mamlakat aholisi shafqatsiz muomalaga duch kelgan – koʻplab odamlar ochlikdan aziyat chekmoqda va koʻpchiligi qochqinlikka majbur boʻlgan. Ayollarga maktabga borishga ruxsat berilmaydi.“
- George W. Bush, AQSh Kongressining qoʻshma majlisiga murojaat (2001-yil 20-sentabr)
- „Tolibon hech boʻlmaganda mamlakatga tinchlik olib keldi… Ular qayerda edi (Gollivud vakillari) ayollar zoʻrlanayotgan paytda, ayollar Musulmon birodarlar qoidalariga rioya qilmagani uchun oʻldirilayotgan paytda? Ular urushdan oldin qayerda edi, ayollarda huquqlar boʻlmagan paytda? Urush davomida qayerda edi, ayollar qochqinlar lagerlarida azob chekayotgan paytda? Soʻnggi 20 yil davomida Afgʻonistonda qonun ham, tartib ham yoʻq edi. Biz ruslar tufayli qariyb 2 million odamni yoʻqotdik. Ayollar esa qutqarilishni istamaydi… Nihoyat ular tinchlikka erishdi, endi esa AQSHda odamlar Afgʻonistondagi ayollar masalasida birdan ‘dinga yuz tutmoqdaʼ?“
- Leila Helms, Washington Post (1999-yil 30-mart), Sharon Waxman tomonidan yozilgan „A Cause Unveiled“
- „Ehtimol ular (Tolibon tomonidan qatl etilgan ayollar) eng ogʻir jinoyatni sodir etgandir – kulish. Ha, kulish. Men aynan kulish haqida gapiryapman. Bilmasmidingiz, Tolibon davrida Afgʻonistonda ayollarga kulish ham taqiqlangan?“
- Oriana Fallaci, The Rage and the Pride (2002)
- „Endi Afgʻoniston ayollari bilan nima boʻladi? Ayollar huquqlari hurmat qilinadimi, degan savolga Gʻazni viloyatining Andar tumani Tolibon hokimi Mawlavey Kamiil shunday javob berdi: ‘Biz butun dunyoga, ayniqsa Afgʻoniston xalqiga shuni kafolatlaymiz: Islom hamma uchun teng huquqlar bergan. Ayollarning oʻz huquqlari bor. Islom ayollarga qancha huquq bergan boʻlsa, biz ham shuncha huquq beramiz.’ Shuningdek, Tolibonning madaniy komissiyasi aʼzosi Enamullah Samangani ayollar ‘shariat qonunlariga muvofiq hukumat tizimida ishtirok etishi kerak’ligini taʼkidladi. Bu muhim izoh: ayollar faqat Islom doirasida berilgan huquqlarga ega boʻladi… Soʻnggi kunlarda men oʻz aybim boʻlmagan holda kelajagi vayron boʻlayotgan ayollar va qizlar uchun chuqur qaygʻu bilan yigʻladim. Men Kobuldan odamlarni olib chiqishga yordam berishga uringan boʻlsam-da, ojizlik hissini boshdan kechirdim. Ammo bu ojizlik asta-sekin gʻazab va yangi maqsad hissiga aylanyapti.“
- Ayaan Hirsi Ali, „Bidenʼs most heartless betrayal“ (2021-yil avgust)
- "Tolibon nazarida ayollar tirik insonlar emas, balki urish uchun moʻljallangan goʻsht va jism xolos… Ular avval bizni qiynaydi, keyin esa jasadlarimizni boshqalarga ogohlantirish sifatida tashlab ketadi, " deydi Xatera. „Baʼzan jasadlarimizni itlarga tashlashadi. Men omon qolganim uchun omadliman.“
- Birlashgan Millatlar Tashkiloti Ayollarni rivojlantirish jamgʻarmasi maʼlumotlariga koʻra, afgʻon ayollarining qariyb 90 foizi oilaviy zoʻravonlikdan aziyat chekadi. Shunga qaramay, mamlakatda bunday ayollar uchun boshpanalar soni juda kam boʻlib, ular asosan nodavlat tashkilotlar tomonidan boshqariladi. Zoʻravonlar kamdan-kam hollarda jazolanadi yoki sudlanadi, ayollarning aksariyati esa bu haqda gapirishdan qoʻrqadi. "Ularning onalari otalari tomonidan kaltaklanadi. Ularning oʻzlari esa otalari va akalari tomonidan kaltaklanadi. Bu hayot tarziga aylangan, " deydi WAW tashkiloti direktori Manizha Naderi.
