Vissarion Belinskiy
(Belinskiy, Vissariondan yoʻnaltirildi)
| Vissarion Belinskiy | |
|---|---|
 | |
| Umumiy maʼlumotlar | |
| Tavalludi |
30 may (11-iyun) 1811 Suomenlinna |
| Vafoti |
26 may (7-iyun) 1848 Sankt-Peterburg |
| Qardosh loyihalar | |
Vissarion Grigoryevich Belinskiy (1811.30.5(11.6), Sveaborg 1848.26.5 (7.6), Peterburg) — rus munaqkidi, publitsist, faylasuf.
A
[tahrirlash]- Axloq nima? U nimadan iborat boʻlmogʻi kerak? Kishining qadr-qimmati va uning yuksak mavqeiga qatʼiy, chuqur eʼtiqod, unga qizgʻin, soʻnmas ishonchdir. Shu eʼtiqod, shu ishonch jamiki bashariyat ezguligining, barcha amaliy ishlarning qaynar bulogʻidir[1].
B
[tahrirlash]- Bardamlik, dovyuraklik, topqirlik, mehnatsevarlik, donishmandlik, bosqinchi kelgindilar bilan kurashda qahramonlik koʻrsatish rus xalqining tugʻma fazilatlaridir[2].
- Biz, ruslar — butun bir dunyo vorislarimiz. Biz har bir Yevropa xalqi hayotining barcha nodir jihatlarini oʻzimiznikidek qabul qilamiz, qabul qilganda ham uning nodir jihati uchungina emas, balki bizning hayotimizni toʻldiruvchi unsur sifatida qabul qilamiz, nodir jihati esa — uning koʻp qirraliligi boʻlishi kerak[3].
H
[tahrirlash]- Hech bir kishi tap-tayyor holda, yaʼni keragicha shakllangan holda dunyoga kelmaydi, lekin uning hamma hayoti toʻxtovsiz harakatdagi taraqqiyot, doimiy shakllanishdan boshqa narsa emas[5].
I
[tahrirlash]- Inson hammadan avval oʻz mamlakatining farzandi, vatan manfaatlarini diliga jo qilgan grajdanindir[6].
K
[tahrirlash]- Kim boʻlishidan qatʼiy nazar, uning vatanparvarligi soʻzi bilan emas, ishi bilan isbot qilinadi[6].
- Kim oʻz vataniga daxldor boʻlmasa, u insoniyatga ham daxldor emas[7].
M
[tahrirlash]- Men rus xalqini qalbdan sevaman va uning bagʻrida bir zarra boʻlmoqni oʻzim uchun iftixor, sharaf deb bilaman[4].
O
[tahrirlash]- Olim, shoir, jangchi-yu, qonunshunos va hokazo boʻlish yaxshi lekin shular barobarida inson boʻlmaslik yomon[5].
Q
[tahrirlash]- Qalbning ham xuddi tanaga oʻxshab oʻz badantarbiyasi bor, busiz u xarob boʻladi, harakatsizlik loqaydligiga tushadi[9].
R
[tahrirlash]- Rossiya oʻzining buyuk qismati, buyuk istiqboli haqidagi yengilmas bir sezgisini oʻz jamoasining maʼrifatli kishilari qiyofasida, qalbida saqlab yuradi[4].
V
[tahrirlash]- Vatanga muhabbat — butunning bir boʻlagi singari, odamzodga boʻlgan mehru muhabbatdan vujudga kelishi kerak[10].
- Vatanparvarlik tantanavor xitoblardan va umumiy gaplardan iborat emas, balki vatanga qizgʻin muhabbat hissi bilan ortiqcha dabdabalarsiz oʻz fikrini bildirish, faqat ezgulikdan hayratlanmay, balki muqarrar har qayerda, har qanday vatanda ham boʻladigan yozuvlikni jinidan battar yomon koʻrish demakdir[6].
Oʻ
[tahrirlash]- Oʻtaketgan manman, ogʻiz koʻpirtirib maqtanadigan vatanparvarlarga toqat qilolmayman, lekin boqibegʻam skeptiklar, notayin kishilar, odamzod orasidagi tuturiqsiz avboshlash menga gʻarib va xunuk koʻrinishini aytib oʻtgim keladi[7].
- Oʻz yoʻlini topish, oʻz oʻrnini bilish — inson uchun eng muhimi shu, bu insonning oʻzligini tanishi demakdir[11].
Manbalar
[tahrirlash]- ↑ Voronsov 1989, s. 26.
- ↑ Voronsov 1989, s. 20.
- ↑ Voronsov 1989, s. 25.
- ↑ 4,0 4,1 4,2 Voronsov 1989, s. 17.
- ↑ 5,0 5,1 Voronsov 1989, s. 34.
- ↑ 6,0 6,1 6,2 Voronsov 1989, s. 18.
- ↑ 7,0 7,1 Voronsov 1989, s. 21.
- ↑ Voronsov 1989, s. 30.
- ↑ Voronsov 1989, s. 36.
- ↑ Voronsov 1989, s. 24.
- ↑ Voronsov 1989, s. 35.
Adabiyotlar
[tahrirlash]- Voronsov, Vladimir. Tafakkur gulshani, Sharifa Abdurazzoqova tarjimasi, Toshkent: Gʻafur Gʻulom nomidagi Adabiyot va sanʼat nashriyoti, 1989 — 464-bet. ISBN 5-635-00915-X.