Eugene Wigner

Ilm-fanda eng muhimi tezlik emas. Eng muhimi – fidoyilik, sadoqat, qiziqish va nimanidir bilish hamda tushunishga boʻlgan iroda.

Eugene Paul Wigner (1902-yil 17-noyabr – 1995-yil 1-yanvar) – venger-amerikalik nazariy fizik boʻlib, matematik fizika rivojiga ham katta hissa qoʻshgan. U 1963-yilda atom yadrosi va elementar zarralar nazariyasiga qoʻshgan hissasi, ayniqsa fundamental simmetriya tamoyillarini kashf etish va qoʻllagani uchun fizika boʻyicha Nobel mukofoti bilan taqdirlangan.

Iqtiboslar

• Jonni chuqur hazil tuygʻusi hamda hikoya va latifalarni mahorat bilan ayta olish qobiliyati tufayli hatto uni yuzaki tanigan insonlarga ham yoqardi. Zarur paytda keskin gapira olar edi, ammo hech qachon kibrli boʻlmagan. Fon Neymanning shafqatsiz mantiqqa ega tafakkuri koʻpchiligimiz qabul qilishni istamaydigan va hatto tushunishni ham xohlamaydigan koʻp narsalarni tushunishi va qabul qilishi kerak edi. Bu holat uning koʻplab axloqiy qarashlariga taʼsir qilgan. „Odamlarning xudbin va xoin ekanidan shikoyat qilish, magnit maydon elektr maydoni girdobsiz kuchaymasligidan shikoyat qilish kabi ahmoqlikdir. Ikkalasi ham tabiat qonunidir.“ Faqat ilmiy insofsizlik va ilmiy natijalarni oʻzlashtirishgina uning gʻazabini qoʻzgʻata olar edi.
  • John von Neumann (1903–1957), Year book of the American Philosophical Society (1958-yil); keyinchalik Symmetries and Reflections : Scientific Essays of Eugene P. Wigner (1967-yil), 261-betda.

• Fizikning tabiat qonunlarini ifodalash uchun matematikadan foydalanishiga ehtimoliy izoh shuki, u biroz mas’uliyatsiz insondir. Natijada, u ikki kattalik orasida matematikadagi mashhur bogʻliqlikka oʻxshash aloqani topsa, boshqa oʻxshash bogʻliqlikni bilmagani sababli darhol bu aynan matematikadagi bogʻliqlik degan xulosaga keladi.
  • The Unreasonable Effectiveness of Mathematics in the Natural Sciences, Communications in Pure and Applied Mathematics, 1960-yil fevral.

• Fizika qonunlarini ifodalashda matematika tilining mos kelishi – biz na tushunadigan va na munosib boʻlgan ajoyib moʻjizadir.
  • The Unreasonable Effectiveness of Mathematics in the Natural Sciences, Communications in Pure and Applied Mathematics, 1960-yil fevral.

• Ilm-fanda eng muhimi tezlik emas. Eng muhimi – fidoyilik, sadoqat, qiziqish va nimanidir bilish hamda tushunishga boʻlgan iroda.
  • István Kardos. Scientists face to face. Corvina Kiadó, 1978 — 370-bet. ISBN 963130373X. 

• Shredinger tenglamasining qayeriga tirik ekanlikdan quvonish hissini joylashtirasiz?
  • Freeman Dyson tomonidan xususiy suhbatdan keltirilgan, Infinite in All Directions (1988-yil).