Iblislar

Iblislar – rus yozuvchisi Fyodor Dostoyevskiy tomonidan yozilgan romandir. Asarning dastlabki inglizcha tarjimasi The Possessed nomi bilan chop etilgan boʻlsa-da, Dostoyevskiy tadqiqotchilari va keyingi tarjimalarda The Devils yoki Demons nomlari afzal koʻriladi. Siyosiy ruhdagi ushbu roman XIX asr oxiridagi Imperatorlik Rossiyasidagi hayotning oʻziga xos guvohnomasidir.

I qism

• Odat yordamida nimalarni amalga oshirib boʻlmaydi?
  • I, 1-bob

• Gʻalati doʻstliklar boʻladi. Ikki doʻst doimo bir-biriga tashlanishga tayyor turadi va butun umrlarini shu tarzda davom ettiradi, biroq ular ajralib keta olmaydi. Aslida esa ayriliq mutlaqo imkonsizdir. Mojaroni boshlagan va ajralgan tomon birinchi boʻlib kasal boʻladi, hatto ayriliq yuz bersa, balki vafot ham etadi.
  • III, 1-bob

• Bizda millatchilik hech qachon janoblar klublari uchun ermak boʻlishdan nariga oʻtmagan, xususan Moskva klublarida.
  • IX, 1-bob

• Stepan Trofimovich oʻz shogirdining qalbidagi eng chuqur torlarni chertishga muvaffaq boʻldi va unda ayrim tanlangan qalblar bir marta tatib koʻrib anglagach, hech qachon arzimas qoniqish evaziga voz kecha olmaydigan oʻsha abadiy muqaddas sogʻinchning dastlabki noaniq hissini uygʻotdi.
  • I, 2-bob

• Rus ateizmi hech qachon hazil qilishdan nariga oʻtmagan.
  • 4-bob

• „Men javob bermadim, nega? Siz javobni talab qilasiz, nega?“ – dedi kapitan koʻz qisib. "Mana shu kichkina ‘negaʼ soʻzi yaratilishning birinchi kunidan buyon butun olam boʻylab yangrab keladi va tabiat har daqiqada oʻz yaratuvchisiga: „Nega?“ deb nido qiladi." Va yetti ming yildan beri unga javob yoʻq, endi faqat kapitan Lebyadkin javob berishi kerakmi? Va bu adolatmi, xonim?"
  • 5-bob

• Bilasizmi, haqiqiy chinakam qaygʻu baʼzan nihoyatda yengiltabiat va beqaror odamni ham qatʼiy va matonatli qilib qoʻyadi; hech boʻlmaganda qisqa muddatga. Bundan tashqari, hatto ahmoqlar ham chin qaygʻu tufayli dono odamlarga aylanadi, albatta faqat qisqa vaqtga; qaygʻuning tabiati shudir.
  • VII, 5-bob

II qism

• Azizim, haqiqat har doim ishonib boʻlmaydigan darajada tuyuladi, buni bilasizmi? Haqiqatni ishonarli qilish uchun unga doimo biroz yolgʻon aralashtirish kerak boʻladi. Insonlar doimo shunday qilib kelgan. Balki bunda bizning tushunchamizdan tashqaridagi qandaydir maʼno bordir.
  • II, 1-bob

• (Fransuzcha zukkolik) Agar siz dasturingizning markaziga gilyotinani qoʻygan boʻlsangiz va bundan shu qadar zavqlansangiz, buning sababi shundaki, bosh kesishdan osonroq narsa yoʻq, ammo gʻoya yaratishdan qiyinroq narsa ham yoʻq.
  • II, 1-bob

• Insonning oʻz feʼl-atvoridan yaxshiroq niqob yoʻq, chunki hech kim unga ishonmaydi.
  • III, 1-bob

• Butun insoniyat baxtga erishganida vaqt endi mavjud boʻlmaydi, chunki unga ehtiyoj qolmaydi.
  • V, 1-bob

• Inson baxtsiz, chunki u oʻzining baxtli ekanini bilmaydi. Gap faqat shunda.
  • V, 1-bob