Ixlos

Ixlos
Qardosh loyihalar
	Vikipediyadagi maqola Vikimaʼlumotlar sahifasi Vikilugʻatdagi maʼnolari

Ixlos (arabcha: ‎‎ — samimiylik, koʻngli ochiqlik; berilganlik, muxlislik; eʼtiqod) — qalb samimiyligi va pokligi (chin yurakdan ishonch va muhabbat) bilan berilish.

A

Alloh taolo uchun qilingan har ish ixlosdir, xalq uchun qilingan har nima riyodir^[1].

— Abul Hasan Haraqoniy

I

Insonlar sababli bir amalni tark qilish — riyodir va insonlar sababli bir amalni bajarish — shirkdir. Alloh bu ikkitasidan saqlagani — haqiqiy ixlosdir^[2].

— Abu Ali Fuzayl ibn Iyoz

Ixlos amaldan oliydir^[3].

— Ruvaym ibn Ahmad

Ixlos insonning zohiri ham, botini ham bir xil boʻlganidir^[2].

— Huzayfa ibn Yamon

Ixlos – maxluqlarning mulohazasini qilishdan saqlanish, rostgoʻylik esa nafsga itoat etishdan omonda boʻlishdir^[2].

— Abu Ali Daqqoq

Ixlosni aqlli kishilar harakat, sukut, botinu zohir faqat Alloh uchun boʻlib, havoyi nafs ham, dunyo ham aralashmasligi kerak, deb tushunishgan^[4].

— Sahl ibn Abdulloh Tustariy

Ixlosning alomati uch narsada bilinadi: ommaning maqtovi ham, malomati ham bir xil boʻlishi, amallar ichida oʻzining amalini unutish, amallarga savobni oxiratda talab qilish^[5].

— Zunnun Misriy

Ixlos — toatda Alloh taoloning yakka Oʻzini qasd qilish. Toatdan maqsad Allohga yaqin boʻlishdir, maxluqqa koʻrinish uchun yoki insonlardan maqtov eshitish, muhabbatini qozonish kabilar uchun emas^[6].

— Abulqosim Qushayriy

Ixlos – xalqning rioyasini qilishdan saqlanish. Rostgoʻylik esa nafsga itoat etishdan omonda boʻlishdir. Ixlosli kishida riyo boʻlmaydi, rostgoʻyda magʻrurlanish^[5].

— Abu Ali Daqqoq

M

Muvozanat toʻrt joydadir: iymon va kufr oʻrtasida, toʻgʻrisoʻzlik va yolgʻon oʻrtasida, tavhid va shirk oʻrtasida, ixlos va riyo oʻrtasida^[3].

— Xoris Muhosibiy

O

Oriflik — Allohni tanimoqdir, Allohni tanimoq — fikr yuritmoq va ixlosli boʻlmoqdir^[7].

— Abu Yazid Bastomiy

Manbalar

↑ Tursun 2006, s. 24.
↑ ^2,0 ^2,1 ^2,2 Tursun 2006, s. 47.
↑ ^3,0 ^3,1 Tursun 2006, s. 56.
↑ Tursun 2006, s. 51.
↑ ^5,0 ^5,1 Tursun 2006, s. 50.
↑ Tursun 2006, ss. 50–51.
↑ Tursun 2006, s. 53.

Adabiyotlar

Tursun, Ahmad. Sharq donishmandlari hikmatlari. Toshkent: „Sharq“ nashriyot-matbaa aksiyadorlik kompaniyasi, 2006 — 208-bet.

[FOOTNOTETursun200624-1] Tursun 2006, s. 24.

[FOOTNOTETursun200647-2] 2,0 ^2,1 ^2,2 Tursun 2006, s. 47.

[FOOTNOTETursun200656-3] 3,0 ^3,1 Tursun 2006, s. 56.

[FOOTNOTETursun200651-4] Tursun 2006, s. 51.

[FOOTNOTETursun200650-5] 5,0 ^5,1 Tursun 2006, s. 50.

[FOOTNOTETursun200650–51-6] Tursun 2006, ss. 50–51.

[FOOTNOTETursun200653-7] Tursun 2006, s. 53.

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]