Kontent qismiga oʻtish

Marija Gimbutas

Vikiiqtibosdan olingan
Marija Gimbutas

Umumiy maʼlumotlar
Tavalludi 1921-yil 23-yanvar
Vafoti 1994-yil 2-fevral
Qardosh loyihalar

Marija Gimbutas (1921-yil 23-yanvar — 1994-yil 2-fevral) — litvalik arxeolog va antropolog. „Qadimgi Yevropa“ning neolit va bronza davri madaniyatlarini oʻrganishi va Pontiya dashtlarida proto-hind-yevropa vatanini topgan Qoʻrgʻon gipotezasi bilan tanilgan.

Iqtiboslar

[tahrirlash]
  •  

Mahalliy evolyutsiya bunday keskin oʻzgarishlarni tushuntirib bera olmaydi (...) Kulolchilik buyumlari Oʻrta Ural va Sovet Oʻrta Osiyosining ilk neolit davriga bogʻliqdir[1]. [Qoʻrgʻonliklarning kulolchilik sanʼati haqida]

 

Local evolution cannot account for such abrupt changes (…) The pottery is relatable to the earliest Neolithic in the Middle Urals and Soviet Central Asia.

  •  

Biz hali ham oʻsha tajovuzkor erkak bosqini taʼsiri ostida yashayapmiz va oʻzimizning haqiqiy Yevropa merosimizdan — gilanik (gender tengligiga asoslangan), zoʻravonliksiz, Yerga intilgan madaniyatimiz va uning ramziy tilidan qanchalik begonalashganimizni endigina anglay boshlayapmiz. Ushbu madaniyat qoldiqlari hali ham bizning ramzlar tizimimiz ichiga chigallashgan holda saqlanib qolgan[2].

 

We are still living under the sway of that aggressive male invasion and only beginning to discover our long alienation from our authentic European heritage—gylanic, nonviolent, earth-centered culture and its symbolic language, whose vestiges remain enmeshed in our own system of symbols.

Marija Gimbutas haqida iqtiboslar

[tahrirlash]
  •  

Faoliyatining boshida Gimbutas Pontiya dashtlaridan kelgan chavandoz koʻchmanchilar Yevropaga hind-yevropa tillarini tarqatgani va oʻzlaridan „kurgan“ mozorlarini qoldirgani haqidagi nazariyaga juda shubha bilan qaragan edi. Biroq, umrining oxiriga kelib, u dastlabki uslubiy ehtiyotkorlikni chetga surdi va „otliq supermenlar“ (Übermenschen) haqidagi erkaklarga xos zavq-shavq fantaziyasini teskarisiga aylantirib, yangi bir feministik fantaziyani yaratdi: unda dashtlardan kelgan yovuz va shafqatsiz koʻchmanchilar Bolqonning tinchliksevar, matriarxal va Yer maʼbudasiga sigʻinuvchi neolit madaniyatlarini vayron qilgan edi[3].

 

Early in her career, Gimbutas had been deeply sceptical of the original theory of mounted nomads from the Pontic Steppes spreading Indo-European languages into Europe, leaving kurgan burial mounds as their signature, but towards the end of it, she cast her initial methodological caution to the wind and turned a male gratification fantasy about mounted Übermenschen on its head to produce a feminist fantasy in which nasty, brutish nomads from the Steppes had destroyed the peaceful, matriarchal, earth goddess worshipping Neolithic cultures of the Balkans.

Manbalar

[tahrirlash]
  1. M. Gimbutas: “Primary and Secondary Homeland”, JIES 1985, p.191, quoted in Elst, Koenraad (1999). Update on the Aryan invasion debate New Delhi: Aditya Prakashan.
  2. Georg Feuerstein, Subhash Kak, and David Frawley. - In search of the cradle of civilization _ new light on ancient India-Quest Books (2011)
  3. Wheels, Languages and Bullshit (Or How Not To Do Linguistic Archaeology) Jonathan Sherman Morris. Philology, vol. 3/2017, pp. 57–108