Kontent qismiga oʻtish

Marija Gimbutas

Vikiiqtibosdan olingan
Marija Gimbutas

Umumiy maʼlumotlar
Tavalludi 1921-yil 23-yanvar
Vilnyus
Vafoti 1994-yil 2-fevral
Los Anjeles
Qardosh loyihalar

Marija Gimbutas (1921-yil 23-yanvar — 1994-yil 2-fevral) — litvalik arxeolog va antropolog. „Qadimgi Yevropa“ning neolit va bronza davri madaniyatlarini oʻrganishi va Pontiya dashtlarida proto-hind-yevropa vatanini topgan Qoʻrgʻon gipotezasi bilan tanilgan.

Iqtiboslar

[tahrirlash]

Mahalliy evolyutsiya bunday keskin oʻzgarishlarni tushuntirib bera olmaydi (...) Kulolchilik buyumlari Oʻrta Ural va Sovet Oʻrta Osiyosining ilk neolit davriga bogʻliqdir[1].

Local evolution cannot account for such abrupt changes (…) The pottery is relatable to the earliest Neolithic in the Middle Urals and Soviet Central Asia.

Qoʻrgʻonliklarning kulolchilik sanʼati haqida

Biz hali ham oʻsha tajovuzkor erkak bosqini taʼsiri ostida yashayapmiz va oʻzimizning haqiqiy Yevropa merosimizdan — gilanik (gender tengligiga asoslangan), zoʻravonliksiz, Yerga intilgan madaniyatimiz va uning ramziy tilidan qanchalik begonalashganimizni endigina anglay boshlayapmiz. Ushbu madaniyat qoldiqlari hali ham bizning ramzlar tizimimiz ichiga chigallashgan holda saqlanib qolgan[2].

We are still living under the sway of that aggressive male invasion and only beginning to discover our long alienation from our authentic European heritage—gylanic, nonviolent, earth-centered culture and its symbolic language, whose vestiges remain enmeshed in our own system of symbols.

Marija Gimbutas haqida iqtiboslar

[tahrirlash]

Faoliyatining boshida Gimbutas Pontiya dashtlaridan kelgan chavandoz koʻchmanchilar Yevropaga hind-yevropa tillarini tarqatgani va oʻzlaridan „kurgan“ mozorlarini qoldirgani haqidagi nazariyaga juda shubha bilan qaragan edi. Biroq, umrining oxiriga kelib, u dastlabki uslubiy ehtiyotkorlikni chetga surdi va „otliq supermenlar“ (Übermenschen) haqidagi erkaklarga xos zavq-shavq fantaziyasini teskarisiga aylantirib, yangi bir feministik fantaziyani yaratdi: unda dashtlardan kelgan yovuz va shafqatsiz koʻchmanchilar Bolqonning tinchliksevar, matriarxal va Yer maʼbudasiga sigʻinuvchi neolit madaniyatlarini vayron qilgan edi[3].

Early in her career, Gimbutas had been deeply sceptical of the original theory of mounted nomads from the Pontic Steppes spreading Indo-European languages into Europe, leaving kurgan burial mounds as their signature, but towards the end of it, she cast her initial methodological caution to the wind and turned a male gratification fantasy about mounted Übermenschen on its head to produce a feminist fantasy in which nasty, brutish nomads from the Steppes had destroyed the peaceful, matriarchal, earth goddess worshipping Neolithic cultures of the Balkans.

Manbalar

[tahrirlash]
  1. M. Gimbutas: “Primary and Secondary Homeland”, JIES 1985, p.191, quoted in Elst, Koenraad (1999). Update on the Aryan invasion debate New Delhi: Aditya Prakashan.
  2. Georg Feuerstein, Subhash Kak, and David Frawley. - In search of the cradle of civilization _ new light on ancient India-Quest Books (2011)
  3. Wheels, Languages and Bullshit (Or How Not To Do Linguistic Archaeology) Jonathan Sherman Morris. Philology, vol. 3/2017, pp. 57–108