Kontent qismiga oʻtish

Muomala

Vikiiqtibosdan olingan
Muomala
Qardosh loyihalar

Muomala (arabcha: ‎ — oʻzaro munosabat, aloqa) — kishilar bilan munosabat, soʻzlashuv, shunday munosabat yoʻsini.

Alifbo tartibi boʻyicha:
A · B · D · E · F · G · H · I · J · K · L · M · N · O · P · Q · R · S · T · U · V · X · Y · Z · · · Sh · Ch · ng · Yana qarang · Havolalar

  •  

Baʼzi hakimlarning fikricha, odamning aqlli ekanligining belgisi hamma bilan murosa qila bilishida, odamlar bilan til topa olishida va ularni toʻgʻrilik tomon yurgiza bilishidadir. „Xalq bilan til topa olmagan kishi aql neʼmatidan mahrum kishi“, deyishadi. Xalq bilan murosa va madora deganda shunday narsani tushunish kerakki, unda yolgʻonchilik boʻlmaydi, hech kimni aldamaydi, tili bilan dili bir-biriga muvofiq boʻladi, kattayu kichik bilan birdek muomala qiladi, barchani yaxshi ishlar sari undaydi, hech kimga zarari tegmaydi[1]. [„Favoqih al-julaso“ asaridan]

  Qayum Nosiriy
  •  

Kishilardan oʻzingga nisbatan qanday muomala kutsang, ularga oʻzing ham xuddi shunday muomala qilgin[2].

  Abu Homid Gʻazzoliy
  •  

Odamlar bilan muomala qilayotganda ehtiyot boʻlmoq, rost bilan yolgʻon soʻzni farqlay bilmoq kerak. Xushomad botqogʻiga botgan nafsga tinimsiz sayqal berib, uni bu darddan xalos qilish yoʻlini tutmoq lozim. Xushomad soʻzini koʻp aytadiganlar koʻp boʻlganidek, rost soʻzni chin dildan eshitadiganlar ham kamdir. Bu borada ibrat koʻzini ochib, farosat bilan ish tutmoq lozim[3].

  Abulbarakot Qodiriy
  •  

Yaxshi qiliq, goʻzal muomala bir yoʻldirki, u yoʻl bilan yurmasdan turib, izzat va sharaf manziliga yetib boʻlmaydi. U yoʻlga qadam bosmasdan turib, vujud yukini hayvoniyat biyobonidan insoniyat dorilmulkiga eltib boʻlmaydi[4].

  Husayn Voiz Koshifiy

Manbalar

[tahrirlash]
  1. Xomidiy & Hasaniy 1997, s. 56.
  2. Tursun 2006, s. 128.
  3. Xomidiy & Hasaniy 1997, s. 184.
  4. Tursun 2006, s. 125.

Adabiyotlar

[tahrirlash]
  • Xomidiy, Hamidjon; Hasaniy, Mahmud. Mashriqzamin hikmat boʻstoni. Toshkent: „Sharq“ nashriyotmatbaa konserni, 1997 — 251-bet. ISBN 978-9943-00-130-5. 
  • Tursun, Ahmad. Sharq donishmandlari hikmatlari. Toshkent: „Sharq“ nashriyot-matbaa aksiyadorlik kompaniyasi, 2006 — 208-bet.