Oxirat

Oxirat
	;
Qardosh loyihalar
	Vikipediyadagi maqola Vikimaʼlumotlar sahifasi Vikilugʻatdagi maʼnolari Vikiombordagi tasvirlar

Oxirat (arabcha: الآخرة‎‎ — oxirgi kun, dunyoning tugash kuni) — diniy tushuncha. Oxirat haqidagi tasavvurlar barcha dinlarga xos.

A

Allohdan qoʻrqqan kimsa jahl qilmaydi va xohlagan har ishini bajaravermaydi. Agar oxirat boʻlmasa edi, dunyoni bu tarzda koʻrmas edingiz^[1].

— Umar ibn Xattob

Alloh xohlasa, bu dunyoda beradi, xohlasa, oxiratga qoldiradi. Alloh dargohidagi ajr-mukofotlar tavakkul qilganlar uchun dunyo manfaatlaridan yanada ustun va bitmas-tuganmasdir^[1].

— Umar ibn Xattob

B

Badaning uchun dunyoni, koʻngling uchun oxiratni lozim tut. Dunyo tanni semirtiradi, oxirat fikri koʻngilni oʻstiradi^[2].

— Sufyon Savriy

D

Dunyoda ekinlar ekib-oʻrgan, baland koshonalar qurgan, uzoq vaqt zavq-u safo surgan dunyoning oʻgʻillari, doʻstlari bugun qayerda? Dunyo ularni yutib yubormadimi? Jalil Alloh dunyoga naqadar ahamiyat bermaganidek, siz ham unga shunday berilmang. Oxirat uchun harakat qiling^[1].

— Usmon ibn Affon

Dunyodagi ulushing seni albatta qidirib topadi. Sen undan koʻra oxiratdagi ulushingga muhtojroqsan. Binobarin, sen oxiratdagi ulushingni tanla!^[1]

— Muoz ibn Jabal

Dunyo hayoti bilan oxirat hayoti bir erkakning ayni vaqtda nikohida boʻlgan ikki xotiniga oʻxshaydi. Biri mamnun boʻlsa, ikkinchisi kuyaveradi^[3].

— Ali ibn Abu Tolib

Dunyo hayotida qoʻlga kiritolmagan narsalaring uchun qanchalik achinsang, oxirat tushunchasi qalbingdan shunchalik oʻchiriladi^[3].

— Molik ibn Dinor

Dunyo ila oxirat ikki oilasi bor kishiga oʻxshar. Inson birini rozi qilarkan, ikkinchisini ranjitadi^[4].

— Abu Bakr Siddiq

Dunyo kezib oxiratini topganni koʻrmadik, lekin oxiratini qidirib, dunyosini topganlarni koʻrdik^[5].

— Hasan al-Basriy

Dunyo nashʼali, ammo asl joyimiz emas. Oxirat uchun ham harakat qilishimiz kerak^[6].

— Mahmud Esad Coşan

Dunyosini tark etib, faqat oxirati uchun amal qilgan odam ham yoki oxiratini tark etib faqat dunyosi uchun amal qilgan odam ham sizlarning yaxshilaringiz emas. Balki unisiniyam, bunisiniyam ushlagan odam yaxshilaringizdir^[5]

— Umar ibn Xattob

E

Eh, bizlar bu dunyoda faqir va bechorahol boʻlishdan qoʻrqamiz. Ammo oxiratda faqir, nochor va rasvoyi jahon boʻlishdan qoʻrqaymiz. Holbuki, biz – bandalarning yaxshi amallarga faqir-u kambagʻal boʻlishimiz bu dunyodagi kambagʻalligimiz va nochorligimizdan qoʻrqinchliroq va uyatliroqdir^[7]^[8].

— Yahyo ibn Maoz

H

Ham dunyo, ham oxirat uchun harakat qilmagan odamni xushlamayman^[1].

— Abdulloh ibn Masʼud

K

Kim dunyolikni qattiq istasa-yu, unga bu berilsa, bunga hech qachon qanoat qilmaydi, yana istaydi. Kim oxiratlikni qattiq istasa-yu, unga bu berilsa, u ham bunga qanoatqilmaydi, yana istaydi. Na dunyolik orzularining, na-da oxiratlik orzularining soʻnggi bordir^[9].

— Abu Sulaymon Doroniy

O

Odamzot uch narsaga afsuslanib bu dunyodan koʻchadi: toʻplagan moli va boyligi bilan toʻymaydi, orzulariga erisholmaydi, oxirat hayoti uchun hozirligini qilolmaydi^[10].

— Hasan al-Basriy

Oxiratni oʻylamay bu dunyoda boylik izlaganlar bu dunyoda yoki oxiratda xor boʻladilar^[11].

— Hamdun Qassor

S

Sizlarga ajablanaman. Dunyo uchun amal qilasizlar, vaholanki, unda amalsiz ham rizqlanasizlar. Oxirat uchun amal qilmaysizlar, vaholanki, unda amalsiz rizqlanmaysizlar^[12].

— Iso ibn Maryam

Oʻ

Oʻlimdan, hisob-kitobdan keyin Alloh taolo moʻminlarga, ahli taqvodorlarga goʻzal bir hayot baxsh etadi. Chin moʻmin oʻsha hayotga ishonadi va manzilga yorugʻ yuz ila yetmoq uchun fidoyilik qiladi^[13].

— Umar Foruq Saydo al-Jazariy

Manbalar

↑ ^1,0 ^1,1 ^1,2 ^1,3 ^1,4 Tursun 2006, s. 81.
↑ Tursun 2006, s. 76.
↑ ^3,0 ^3,1 Tursun 2006, s. 75.
↑ Tursun 2006, s. 82.
↑ ^5,0 ^5,1 Tursun 2006, s. 70.
↑ Tursun 2006, s. 80.
↑ Tursun 2006, s. 41.
↑ Tursun 2006, s. 71.
↑ Tursun 2006, s. 73.
↑ Tursun 2006, s. 77.
↑ Tursun 2006, s. 83.
↑ Tursun 2006, s. 91.
↑ Tursun 2006, s. 120.

Adabiyotlar

Tursun, Ahmad. Sharq donishmandlari hikmatlari. Toshkent: „Sharq“ nashriyot-matbaa aksiyadorlik kompaniyasi, 2006 — 208-bet.

[FOOTNOTETursun200681-1] 1,0 ^1,1 ^1,2 ^1,3 ^1,4 Tursun 2006, s. 81.

[FOOTNOTETursun200676-2] Tursun 2006, s. 76.

[FOOTNOTETursun200675-3] 3,0 ^3,1 Tursun 2006, s. 75.

[FOOTNOTETursun200682-4] Tursun 2006, s. 82.

[FOOTNOTETursun200670-5] 5,0 ^5,1 Tursun 2006, s. 70.

[FOOTNOTETursun200680-6] Tursun 2006, s. 80.

[FOOTNOTETursun200641-7] Tursun 2006, s. 41.

[FOOTNOTETursun200671-8] Tursun 2006, s. 71.

[FOOTNOTETursun200673-9] Tursun 2006, s. 73.

[FOOTNOTETursun200677-10] Tursun 2006, s. 77.

[FOOTNOTETursun200683-11] Tursun 2006, s. 83.

[FOOTNOTETursun200691-12] Tursun 2006, s. 91.

[FOOTNOTETursun2006120-13] Tursun 2006, s. 120.

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

[8]

[9]

[10]

[11]

[12]

[13]