Kontent qismiga oʻtish

Rostgoʻylik

Ishorat qoʻshish
Vikiiqtibosdan olingan
(Rostgoʻydan yoʻnaltirildi)
Rostgoʻylik
Qardosh loyihalar

Rostgoʻylik, toʻgʻrisoʻzlik, haqgoʻylik — rostini, haqiqatni gapirishni, oʻzini va oʻzgalarni aldamaslikni anglatuvchi tushuncha.

Alifbo tartibi boʻyicha:
A · B · D · E · F · G · H · I · J · K · L · M · N · O · P · Q · R · S · T · U · V · X · Y · Z · Oʻ · Gʻ · Sh · Ch · ng · Yana qarang · Havolalar

I

[tahrirlash]

Ixlos – maxluqlarning mulohazasini qilishdan saqlanish, rostgoʻylik esa nafsga itoat etishdan omonda boʻlishdir[1].

Ixlos – xalqning rioyasini qilishdan saqlanish. Rostgoʻylik esa nafsga itoat etishdan omonda boʻlishdir. Ixlosli kishida riyo boʻlmaydi, rostgoʻyda magʻrurlanish[2].

M

[tahrirlash]

Makorimul-axloq (yuksak xulq) quyidagi oʻn xislatdan iboratdir: saxovat va hayo, rostgoʻylik va omonatni joyiga berish, kamtarlik va rashk, shijoat va halimlik, sabr va shukr[3].

Muvozanat toʻrt joydadir: iymon va kufr oʻrtasida, toʻgʻrisoʻzlik va yolgʻon oʻrtasida, tavhid va shirk oʻrtasida, ixlos va riyo oʻrtasida[4].

O

[tahrirlash]

Oqil chin soʻzdin oʻzgani demas, ammo barcha chinni ham demak — oqil ishi emas[5].

R

[tahrirlash]

Rostgoʻy kishi boshqalarning qalbidan chiqadigan narsaga eʼtibor bermaydigan va zarracha yaxshiligidan insonlar ogoh boʻlishini yoqtirmaydigan hamda yomon amallaridan insonlar xabardor boʻlishini karih koʻradigan kishidir[6].

Rostgoʻylikning eng past darajasi botin bilan zohirning barobar boʻlishidir[7].

Rostgoʻylik oxirat kunida najotga muyassar qilur[8].

S

[tahrirlash]

Solih bandalar qanchalar koʻp, lekin ular orasida sodiqlari (haqgoʻy, haq soʻzlilari) qanchalar kam![9]

T

[tahrirlash]

Toʻgʻrisoʻzlik Allohning yerdagi qilichidir, nimaning ustiga tushmasin, albatta uni kesadi[9].

Y

[tahrirlash]

Yolgʻonchilikdan chetlanib, rostgoʻylikka yopishgan kishini boshqa odam u yoqda tursin, yolgʻonchining oʻzi ham sevib maqtaydi[10].

Oʻ

[tahrirlash]

Oʻzini yoki birovni aldagan kishi rostgoʻylikning hidini ham hidlamaydi[7].

Oʻzingga doimo rost soʻzlarni ixtiyor qil, agar-da seni rostlik oʻldirsa ham[11].

Sh

[tahrirlash]

Shohlar havosiga xilof boʻlsa hech,
Rost gapni ham aytma, bu havasdan kech[10].

Manbalar

[tahrirlash]
  1. ↑ Tursun 2006, s. 47.
  2. ↑ Tursun 2006, s. 50.
  3. ↑ Tursun 2006, s. 122.
  4. ↑ Tursun 2006, s. 56.
  5. ↑ Tursun 2006, s. 61.
  6. ↑ Tursun 2006, s. 146.
  7. ↑ 7,0 7,1 Tursun 2006, s. 147.
  8. ↑ Tursun 2006, s. 149.
  9. ↑ 9,0 9,1 Tursun 2006, s. 150.
  10. ↑ 10,0 10,1 Tursun 2006, s. 144.
  11. ↑ Tursun 2006, s. 141.

Adabiyotlar

[tahrirlash]
  • Tursun, Ahmad. Sharq donishmandlari hikmatlari. Toshkent: „Sharq“ nashriyot-matbaa aksiyadorlik kompaniyasi, 2006 — 208-bet. 
"https://uz.wikiquote.org/w/index.php?title=Rostgoʻylik&oldid=20948" dan olindi