Taqvo

Taqvo
	;
Qardosh loyihalar
	Vikipediyadagi maqola Vikimaʼlumotlar sahifasi Vikilugʻatdagi maʼnolari Vikiombordagi tasvirlar

Taqvo (arabcha: تقوى‎‎ — saqlanish, xudodan qoʻrqish), taqvodorlik — barcha dinlarda oʻta dindorlikni ifodalovchi tushuncha. Qurʼon va hadislarda Allohdan qoʻrqish, doʻzaxdan saqlanish, parhezkorlik va boshqa mazmunlarda keladi. Dinga juda berilgan, xudojoʻy, oʻzini harom va shubhalardan saqlab yuruvchi odam taqvodor deb atalgan.

A

Allohdan oʻzga qodir yoʻq, Rasulullohdan oʻzga dalil yoʻq, taqvodan oʻzga oziqa yoʻq, sabrdan oʻzga amal yoʻq^[1].

— Sahl ibn Abdulloh Tustariy

Allohga itoat qilib, isyon etmaslik, Uni eslash va unutmaslik, Unga doimo shukr qilib, kufrga ketmaslik – haqiqiy taqvodir^[2].

— Abdulloh ibn Masʼud

Allohga taqvo qilish dushmanga qarshi eng afzal qurol va urushda eng yaxshi hiyladir^[3].

— Umar

Allohga taqvo qilish hamma yaxshilikni oʻz ichiga oluvchi koʻp maʼnoli kalimadir, uning maʼnosi – Alloh taologa itoat qilish, gunoh ishlardan qochish, Yaratganning zikrini doimo qilish, bergan neʼmatlariga shukr aytishdir^[4].

— Abu Lays Samarqandiy

Alloh taolo qaysi bandani gunoh botqogʻidan taqvo sharafiga chiqargan boʻlsa, uni mol-dunyosiz boy, bemashaqqat sharafli va xursand qilibdi^[5].

— Dovud Attokiy

Alloh taqvodor bandalariga doimo rizq-nasiba inʼom etgani uchun ularning rizqlari tuganmasdir^[6].

— Fuzayl ibn Iyoz

B

Bandaning eng goʻzal libosi kamtarinlik va xokisorlikdir, oriflar libosi esa taqvodir^[7].

— Mansur bin Ammor

Banda tilini asramasa, taqvodor boʻlolmaydi^[8]^[9].

— Anas ibn Molik

E

Ey farzand, Alloh uchun xolis taqvo qil, toatni tark etma. Birovdan qoʻrqma va birovdan umid qilma, hojating ravo boʻlsa uni Allohdan, deb bil, hojatlaringni faqat Oʻzidan tila!^[10]

— Abdulqodir Jiloniy

Eng ulugʻ taqvo harom narsadan qoʻl tortishdir^[11].

— Ali ibn Abu Tolib

I

Insonning taqvosi uch narsada bilinadi: olishida, berishida va soʻzida^[12].

— Shaqiq Balxiy

K

Kimki Allohdan qoʻrqsa (taqvo qilsa), Alloh uni saqlaydi. Kim Allohdan umid qilsa, Alloh uni noumid qilmaydi. Kimki Alloh yoʻlida ehson qilsa, Alloh uning oʻrnini toʻldiradi. Shuning uchun taqvoni qalbing tayanchi, diydang jilosi qil! Zero, niyatsizning amali, ezgusizning ajri boʻlmas!^[10].

— Umar ibn Xattob

Kim oʻzining aybini bilsa, boshqa kishining aybi bilan ishi boʻlmay qoladi. Kim taqvo libosidan yalangʻoch boʻlsa, unga hech kim parda tutolmaydi. Kim Allohning bergan rizqiga rozi boʻlsa, boshqalarning qoʻlidagi narsaga xafa boʻlmaydi. Kim zulm qilichini sugʻursa, shu qilich bilan qoʻli kesiladi. Kim birodariga choh qazisa, unga oʻzi tushadi. Kim birovning parda-hijobini oyoqosti qilsa, oʻzining avrati ochiladi. Kim oʻz xatosini unutsa, boshqaning xatosini katta biladi. Kim katta ishlarga kirishsa va oʻziga xatarli yoʻl topsa, halok boʻladi^[13].

— Mansur bin Ammor

Kishi tilini tiymagunicha Allohga haqiqiy taqvo qila olmaydi^[3].

— Anas ibn Molik

Kishi sherikchilik bilan ish qilayotganida sherigining tergaganiga nisbatan oʻz nafsini qattiqroq tergamagunicha taqvodorlar qatorida boʻlmaydi^[2].

— Maymun ibn Mihron

N

Najot ikki narsada: taqvo bilan niyatdadir. Halokat ham ikki narsada: umidsizlik va magʻrurlanishda^[14].

— Abdulloh ibn Masʼud

O

Ozgina taqvo koʻp amaldan, ozgina tavozuʼ koʻp ijtihoddan afzaldir^[15].

— Yusuf ibn Asbot

S

Sunnatning kami bidʼatning koʻpidan yaxshiroqdir. Taqvoning kami boʻladimi?^[6]

— Abul Hasan Siriy

T

Taqvo — Allohning rahmatidan umidvor boʻlib, uning nuri ila Unga itoat qilmoqlik va Allohning azobidan qoʻrqib, uning nuri ila qaytargan ishlarini tark qilmoqlikdir^[4].

— Tolq ibn Habib

Taqvo — Alloh taolo harom qilgan ishlarni tark qilish, farz qilinganlarini bajarishdir, shundagina bu bandaga Alloh taolo bergan rizq foydali boʻladi^[4].

— Umar ibn Abdulaziz

Taqvo alomati xudojoʻylikdir, xudojoʻylik alomati barcha narsalarga shubha bilan qaramoqlikdir^[1].

— Shoh ibn Shujoʼ

Taqvoga doʻst boʻlgan dunyoga havas qilmaydi^[1].

— Abul Abbos ibn Masruq

Taqvo — mahzi jalol, tasavvuf butkul adabdir^[10].

— Abu Hafs Haddod

Taqvo va parhezkorlik halol yemakdan boʻlur. Parhezkorlik – harom-u makruh narsalardan oʻzni saqlamoqlikdir^[10]^[11].

— Abu Hafs Haddod

Taqvo — Yaratgan (Alloh)dan qoʻrqish, nozil qilgan Kitobiga amal qilish, ozga qanoatda boʻlish va rihlat kuniga tayyorgarlik qilishdir^[4].

— Ali ibn Abu Tolib

Manbalar

↑ ^1,0 ^1,1 ^1,2 Tursun 2006, s. 57.
↑ ^2,0 ^2,1 Tursun 2006, s. 53.
↑ ^3,0 ^3,1 Tursun 2006, s. 47.
↑ ^4,0 ^4,1 ^4,2 ^4,3 Tursun 2006, s. 40.
↑ Tursun 2006, s. 46.
↑ ^6,0 ^6,1 Tursun 2006, s. 55.
↑ Tursun 2006, s. 158.
↑ Tursun 2006, s. 48.
↑ Tursun 2006, s. 145.
↑ ^10,0 ^10,1 ^10,2 ^10,3 Tursun 2006, s. 41.
↑ ^11,0 ^11,1 Tursun 2006, s. 49.
↑ Tursun 2006, s. 56.
↑ Tursun 2006, s. 129.
↑ Tursun 2006, s. 154.
↑ Tursun 2006, s. 54.

Adabiyotlar

Tursun, Ahmad. Sharq donishmandlari hikmatlari. Toshkent: „Sharq“ nashriyot-matbaa aksiyadorlik kompaniyasi, 2006 — 208-bet.

[FOOTNOTETursun200657-1] 1,0 ^1,1 ^1,2 Tursun 2006, s. 57.

[FOOTNOTETursun200653-2] 2,0 ^2,1 Tursun 2006, s. 53.

[FOOTNOTETursun200647-3] 3,0 ^3,1 Tursun 2006, s. 47.

[FOOTNOTETursun200640-4] 4,0 ^4,1 ^4,2 ^4,3 Tursun 2006, s. 40.

[FOOTNOTETursun200646-5] Tursun 2006, s. 46.

[FOOTNOTETursun200655-6] 6,0 ^6,1 Tursun 2006, s. 55.

[FOOTNOTETursun2006158-7] Tursun 2006, s. 158.

[FOOTNOTETursun200648-8] Tursun 2006, s. 48.

[FOOTNOTETursun2006145-9] Tursun 2006, s. 145.

[FOOTNOTETursun200641-10] 10,0 ^10,1 ^10,2 ^10,3 Tursun 2006, s. 41.

[FOOTNOTETursun200649-11] 11,0 ^11,1 Tursun 2006, s. 49.

[FOOTNOTETursun200656-12] Tursun 2006, s. 56.

[FOOTNOTETursun2006129-13] Tursun 2006, s. 129.

[FOOTNOTETursun2006154-14] Tursun 2006, s. 154.

[FOOTNOTETursun200654-15] Tursun 2006, s. 54.

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

[8]

[9]

[10]

[11]

[12]

[13]

[14]

[15]