Vikiiqtibos:Chala maqola
| Vikiiqtibos qoida va koʻrsatmalari |
|---|
| Tamoyillar |
| Odob-axloq qoidalari |
|
| Boshqa |
Bu sahifa Vikiiqtibos qoidalarining bir qismidir. Unga barcha ishtirokchilar amal qilishi lozim. Bu sahifaga oʻzgarishlar kiritishdan avval boshqa foydalanuvchilar bilan maslahatlashish tavsiya etiladi. |
Chala maqola – nomidan koʻrinib turganidek, bir necha iqtibosdan oshmagan maqoladir. Bunday maqolalar yaratilgan boʻlsa-da, ularni chinakam „maqola“ yoki iqtiboslar toʻplami deb hisoblash uchun yetarlicha maʼlumotni oʻz ichiga olmaydi. Biroq, Vikiiqtibos hamjamiyati chala maqolalarni befoyda deb bilmaydi; aksincha, ular maqolaning mukammallashtirish uchun turtki beradi.
Chala maqolani aniqlash
[tahrirlash]Chala maqola – chinakam foydali boʻlish uchun juda qisqa, ammo butunlay foydasiz boʻlish uchun unchalik ham qisqa boʻlmagan maqoladir. Odatda, unda kamida bitta iqtibos va maqola sarlavhasiga oid baʼzi aniqlovchi maʼlumotlar (masalan, Vikipediyaga havola, 2-3 jumladan iborat kirish qismi va hokazo) boʻlishi kerak. Agar maqolada birinchisi (iqtibos) mavjud boʻlmasa, u tezkor yoki oddiy oʻchirishga nomzod boʻlishi mumkin. Ikkinchisi (aniqlovchi maʼlumot) yoʻq boʻlgan, ayniqsa bu holat uzoq vaqt davom etgan sahifa ham oʻchirishga tavsiya etilishi mumkin (qarang: {{kirishsiz}}).
Turkumlarga ajratish
[tahrirlash]Chala maqola maqolasini yozgandan yoki topgandan soʻng, foydalanuvchi chala maqola xabar andozasini kiritishi kerak. Shartga koʻra, ushbu chala maqola andozalari maqolaning yuqori qismiga yaqin joylashtirilishi kerak. Agar maqolada qisqa kirish paragrafi boʻlsa, undan keyin darhol teg qoʻyish ham foydali, ham nafis boʻladi.
Chala maqola andozalari ikki alohida qismdan tashkil topgan: birinchidan, ushbu maqola maʼlum bir turdagi chala maqola ekanligi va foydalanuvchilarni uni kengaytirishga undaydigan qisqa xabar; ikkinchidan, maqolani shu mavzudagi boshqa chala maqolalar bilan birga Chala maqola turkumiga joylashtiradigan turkum havolasi.
Odatda, chala maqola andozalarini nomlash qoidasi „mavzu-chala“ (topic-stub) shaklida boʻladi. Bu andozalarning toʻliq roʻyxati bilan chala maqolalar roʻyxatida tanishishingiz mumkin. Maqolalarni chala deb belgilayotganda, iloji boricha aniq va toʻgʻri boʻlishga harakat qiling – bu boshqa tahrirchilarning keyingi ishini ancha yengillashtiradi. Agar maqola ikkita turkumga mos kelsa, ikkita har xil chala maqola andozasidan foydalanish mumkin, lekin ikkitadan koʻp andoza qoʻllash qatʼiyan man etiladi.
Mukammal chala maqola
[tahrirlash]Chala maqola yozayotganda uning asosiy maqsadi kengaytirilish ekanini yodda tuting. Shu sababli, unda boshqa tahrirchilar uni kengaytira olishi uchun yetarlicha maʼlumot boʻlishi kerak. Maqsadga muvofiq, siz tanlagan mavzu boʻyicha Vikipediyada maqola yaratilgan boʻlishi kerak. Vikipediyada stub maqola mavjud boʻlmasa, uni oʻzingiz yaratishingiz shart.
Keyin siz mavzuga aloqador kamida bitta iqtibos topishingiz kerak. Manbali iqtiboslar (aniq, tekshirilishi mumkin boʻlgan havolalar) topgan afzal, ammo keng tarqalgan iqtiboslar ham qabul qilinadi. Garchi chala maqola xabar andozasi maqolani stub turkumiga kiritsa-da, maqolani oddiy turkumga ham qoʻyishingiz tavsiya etiladi.
Iqtiboslarning, ayniqsa adabiy asarlarning muhim manbalaridan biri boshqa odamlarning tegishli asarlaridir. Ehtimol, agar bir muallif uni iqtibos keltirishga arziydigan deb topsa, bu ham yaxshi material boʻlishi mumkin va bu sizga asl manbani topishga yordam beradi. Vikipediyadagi koʻplab iqtiboslar shu tarzda boshlangan. Shuningdek, mavzuingiz boʻyicha sharhlar, xulosalar yoki tarjimai hollarni qidirib topishingiz mumkin; bu manbalardan olingan materiallar „Maʼlumot“ yoki „Tanqid“ boʻlimini boshlashga yordam berishi mumkin. (Agar siz asl manbani qidirishni xohlamasangiz va topa olmasangiz, boshqa iqtiboslar toʻplamiga murojaat qilishdan qochishingiz kerak; bunday nashrlar baʼzan yetarli boʻlmagan yoki noaniq havolalarga ega boʻladi.)
Maqolani topshirganingizdan soʻng, u bir qator kurslarni oʻz ichiga olishi mumkin. Boshqa muharrir unga qiziqib qolishi va uni yanada rivojlantirishi mumkin yoki siz mavzuga oid koʻproq iqtiboslar topganingizda yoki qoʻlingizda koʻproq boʻsh vaqt boʻlganida uni oʻzingiz kengaytirishingiz mumkin.