Yuri Andropov
.jpg)
Yuri Vladimirovich Andropov (1914-yil 15-iyun – 1984-yil 9-fevral) — Sovet Ittifoqining oltinchi amaldagi yetakchisi va Sovet Ittifoqi Kommunistik partiyasining to‘rtinchi bosh kotibi bo‘lgan. Leonid Brezhnevning 18 yillik hukmronligidan keyin Andropov 1982-yil noyabridan 1984-yil fevralidagi vafotigacha ushbu lavozimda faoliyat yuritgan. Faoliyatining avvalgi davrida Andropov 1954–1957-yillarda Vengriyadagi sovet elchisi bo‘lib ishlagan va shu davrda 1956-yilgi Vengriya qo‘zg‘olonini bostirishda ishtirok etgan. U 1967-yil 10-mayda KGB raisi etib tayinlangan. Ushbu lavozimda u ommaviy hibsga olishlar hamda “ijtimoiy jihatdan nomaqbul” deb topilgan shaxslarni majburiy psixiatrik davolanishga yuborish orqali muxolifatga qarshi keng ko‘lamli ta’qiblarni nazorat qilgan.
1982-yil 10-noyabrda Brejnev vafot etgach, Andropov uning o‘rniga bosh kotib va shu tariqa Sovet Ittifoqi rahbar] bo‘lgan. O‘zining qisqa hukmronligi davomida Andropov partiya intizomini buzgan uzoq yillik amaldorlarni tergov qilish va ish joyidagi sababsiz qatnashmaslikni jinoyat deb e’lon qilish orqali Sovet tizimidagi korrupsiya hamda samarasizlikni bartaraf etishga harakat qilgan. Sovuq urush yanada keskinlashgan va u Sovet iqtisodiyotidagi chuqurlashib borayotgan inqirozni qanday hal qilish masalasida ojiz qolgan. Biroq 1983-yil fevralida buyrak yetishmovchiligiga duchor bo‘lgach, Andropovning sog‘lig‘i tez sur’atda yomonlasha boshlagan. U mamlakatni atigi taxminan 15 oy boshqarganidan so‘ng, 1984-yil 9-fevralda vafot etgan.
Iqtiboslar
[tahrirlash]- Bizning tashqi siyosatimiz ham sinfiy siyosatdir, chunki partiyamiz qat’iy, izchil va halol tinchlik siyosatini olib boradi. Shu bilan birga, u proletar internatsionalizmi tamoyillari hamda xalqlarning erkinlik va ijtimoiy taraqqiyot uchun kurashiga bo‘lgan birdamlik pozitsiyasida sobit turadi. Bu yerda hech qanday ziddiyat yo‘q. Biz monopolistik burjuaziya va ularning irodasini amalga oshirayotgan hukumatlar keskinlikni yumshatish sharoitida proletariatning inqilobiy kurashi yoki ezilgan xalqlarning milliy ozodlik harakatini qo‘llab-quvvatlashini kutmaymiz. Sovet Ittifoqi G‘arbdan bunday talablarni qo‘ymaydi. Ammo Sovet Ittifoqidan ekspluatatsiya va mustamlakachilik zulmiga qarshi kurashayotganlarga bo‘lgan birdamligidan voz kechishni talab qilish ham mumkin emas.
- "Speech at the celebration of the 106th birth anniversary of Vladimir Lenin" (1976-yil 22-aprel)
