Kontent qismiga oʻtish

Chaqimchilik

Vikiiqtibosdan olingan
Chaqimchilik
Qardosh loyihalar

Chaqimchilik – chaqimchiga xos xatti-harakat va odatlar; gap tashuvchilik.

Alifbo tartibi boʻyicha:
A · B · D · E · F · G · H · I · J · K · L · M · N · O · P · Q · R · S · T · U · V · X · Y · Z · · · Sh · Ch · ng · Yana qarang · Havolalar

Alloh bandalari ichida yomoni koʻp taʼna qiluvchi, koʻp laʼnatlovchi va chaqimchilardir[1].

Qatoda

„Falon kishi sening haqingda bunday soʻzladi“, „Falonchi seni yomonladi“, deb soʻz yuritishga chaqimchilik, deyiladi. Chaqimchilikni insofli, odamgarchiligi bor kishi qabul qilmaydi. Chaqimchilar har xil boʻlmagʻur soʻzlarni adovat va hasadlari tufayli soʻzlaydilar[2]

Igʻvo va chaqimchilik eng yaramas sifat boʻlgani uchun bu yomon sifatni oʻzlariga maslak qilib olgan kishilar xalq nazarida munofiq sanaladi[3].

Yolgʻon soʻzlash, ezmalik, takabburlik, chaqimchilik kishining obroʻsini yoʻqotadi. Vafodorlik, sabr qilishlik, shoshma-shosharlikdan parhez qilish va tavozeʼ obroʻsini koʻtaradi[4].

Yolgʻonchilik, ezmalik, takabburlik, chaqimchilik izzat-obroʻni barbod qiladi[5].

Chaqimchi sehrgardan ham yomonroqdir. Chunki chaqimchining bir soatda qiladigan ishini sehrgar bir oyda ham qilolmaydi

— Yahyo ibn Aqsam[6]

Chaqimchi shunday kishiki, biror yerda eshitgan gapini darhol boshqa odamga borib aytadi, natijada ikki odam orasida fitna tugʻdiradi. Pokdil kishi birovdan eshitgan gapni birovga aytmaydi. Jimlik va sukunat yoʻlini ixtiyor etadi. Agar unga birov gap tashib kelsa, bunday ish qilmaslikka daʼvat etadi[7].

Qayum Nosiriy, „Favoqih al-julaso“ asaridan

Manbalar

[tahrirlash]
  1. Tursun 2006, s. 188.
  2. Tursun 2006, s. 187.
  3. Tursun 2006, s. 185.
  4. Tursun 2006, s. 124.
  5. Tursun 2006, s. 156.
  6. Manba xatosi: Invalid <ref> tag; no text was provided for refs named "Ahmad Muhammad".
  7. Xomidiy & Hasaniy 1997, s. 188.

Adabiyotlar

[tahrirlash]
  • Xomidiy, Hamidjon; Hasaniy, Mahmud. Mashriqzamin hikmat boʻstoni (PDF PDF), Toshkent: „Sharq“ nashriyotmatbaa konserni, 1997 — 251-bet. ISBN 978-9943-00-130-5. 
  • Tursun, Ahmad. Sharq donishmandlari hikmatlari. Toshkent: „Sharq“ nashriyot-matbaa aksiyadorlik kompaniyasi, 2006 — 208-bet.