Kontent qismiga oʻtish

Xasislik

Vikiiqtibosdan olingan
Xasislik

Qardosh loyihalar

Xasislik, ziqnalik, qizgʻanchiqlik — qizgʻanish, ziqnalik odati, xususiyati.

Alifbo tartibi boʻyicha:
A · B · D · E · F · G · H · I · J · K · L · M · N · O · P · Q · R · S · T · U · V · X · Y · Z · · · Sh · Ch · ng · Yana qarang · Havolalar

Kishi qanchalik badavlat boʻlmasin, u xasis va baxil boʻlsa, el ichida obroʻsiz va qadrsiz boʻladi[1][2].

Mol ziqnalarning, qurol qoʻrqoqlarning, rahbarlik zaiflarning qoʻliga tushsa, ishlar buziladi[3].

Odamlar ichidagi eng yaramasi xasisdir, ularning ichidagi eng yalqovi pastkashdir[4].

Olimlarning aytishlaricha, odamlar toʻrt toifadan iborat. Ularning birlari ochkoʻzdirlar. Oʻzlari yeb, boshqalarga bermaydilar. Ikkinchilari oʻtaketgan ziqnalar boʻlib, oʻzlari ham yemaydilar, boshqalarga ham bermaydilar. Uchinchi toifa saxiy kishilardirki, ular oʻzlari yeb, boshqalarga ham beradilar. Toʻrtinchisi – oliyhimmat odamlardir, oʻzlari yemay boshqalarga beradilar[4].

Torlik-ziqnalik qilmanglar, aks holda sizlarga torlik qilinadi[5].

Xasis kishi oʻz shahrida ham begona[6].

Xasislik kishining qadrini yoʻqotadi, falokatlarga duchor etadi.

Xasisning hadyasi sovunning koʻpigi,
Berganingni unut, berganni yodda tut.

Xasis xazinaga yetishsa nogoh,
Hirsidan yoʻlini yoʻqotar gumroh[9].

Manbalar

[tahrirlash]
  1. Xomidiy & Hasaniy 1997, s. 148.
  2. Tursun 2006, s. 96.
  3. Tursun 2006, s. 105.
  4. 4,0 4,1 Tursun 2006, s. 97.
  5. Tursun 2006, s. 102.
  6. Tursun 2006, s. 98.
  7. Xomidiy & Hasaniy 1997, s. 162.
  8. Xomidiy & Hasaniy 1997, s. 168.
  9. Tursun 2006, s. 103.

Adabiyotlar

[tahrirlash]
  • Xomidiy, Hamidjon; Hasaniy, Mahmud. Mashriqzamin hikmat boʻstoni. Toshkent: „Sharq“ nashriyotmatbaa konserni, 1997 — 251-bet. ISBN 978-9943-00-130-5. 
  • Tursun, Ahmad. Sharq donishmandlari hikmatlari. Toshkent: „Sharq“ nashriyot-matbaa aksiyadorlik kompaniyasi, 2006 — 208-bet.