Kontent qismiga oʻtish

Yaxshilik

Vikiiqtibosdan olingan
Yaxshilik

Qardosh loyihalar

Yaxshilik, ezgulik – 1) yaxshi xislat, xulq-atvor kabilarga egalik; 2) ixtiyoriy ravishda biror kishining manfaatini koʻzlab ish tutish, biror manfaat yetkazish; mehribonlik; xayrli ish, ezgulik.

Alifbo tartibi boʻyicha:
A · B · D · E · F · G · H · I · J · K · L · M · N · O · P · Q · R · S · T · U · V · X · Y · Z · Oʻ · Gʻ · Sh · Ch · ng · Yana qarang · Havolalar

A

[tahrirlash]
  •  

Agar yaxshilikning sababi boʻlsa, u yaxshilik boʻlmaydi; yaxshilikning natijasida mukofot berilsa, bu ham yaxshilik emas. Demak, ezgulik sabab va oqibatlar zanjiridan tashqarida yashaydi[1]. [„Anna Karenina“ asaridan]

  — Lev Tolstoy
  •  

Alloh banda yaxshiligiga muhtoj emas, ammo bir yomonlik seni yaxshilikka eltsa ajab emas[2].

  — Ali ibn Abu Tolib

B

[tahrirlash]
  •  

Begʻam boʻlmang, gʻaflatda qolmang! Hali navqiron, kuchli, tetik ekansiz, yaxshilik qilishdan tolmang[3].

  — Anton Chexov
  •  

Biror kimsaga katta yaxshilik qilgan boʻlsang, uni kichik deb bil, birov senga yaxshilik qilgan boʻlsa, uni katta deb bil!

  — Otalar soʻzi[4]
  •  

Birovga yaxshilik qilgan boʻlsang, yaxshiligingni aytib, uni kamsitma, birovga ichirgan va yedirganingni minnat qilib, zaharga aylantirma![4]

  — Yusuf Xos Hojib
  •  

Birovga yaxshilik qilgan kishi oʻziga yaxshilik qilgan boʻladi, yaxshilikdan yaxshilik kutib emas, yaxshilik uchun yaxshilik qilish kerak, chunki bundan odam bitmas-tuganmas huzur oladi[3].

  — Seneka
  •  

Biz – insonlar xuddi yaxshilikka undamaslik va yomonlikdan qaytarmaslik toʻgʻrisida bir-birimiz bilan kelishib olganga oʻxshaymiz. Bu ketishda boshimizga qanday azoblar tushajagini koshki bilsaydik[5].

  — Molik ibn Dinor
  •  

Boshqalarga ziyon istama, oʻzing ham ziyon koʻrma,
Faqat yaxshilik qil, havas va orzuni bilgin[6].

  — Yusuf Xos Hojib
  •  

Bu sham boshqa bir shamni yoqishi bilan nuridan hech narsa kamaymaydi[7].

  — Saʼdiy Sheroziy

E

[tahrirlash]
  •  

Evaziga narsa kutib qilingan yaxshilik — yaxshilik hisoblanmaydi, balki u oddiy oldi-berdidan iborat, xolos[8].

  — Abdibek Sheroziy
  •  

Eng yaxshi kishining ikki qoʻli ham toʻgʻri boʻladi, u bir qoʻli bilangina emas, ikki qoʻli bilan yaxshilik qiladi[9].

  — Abu Yazid Bastomiy
  •  

Ezgulik — hech eskirmaydigan birdan-bir libosdir[3].

  — Henri Devid Toro
  •  

Ezgulik insonning maʼnaviy olamidagi quyoshdir[10].

  — Viktor Gyugo
  •  

Ezgulikni nafrat yoki, ayniqsa, adovat bilan yuzaga chiqarib boʻlmaydi. U faqat muhabbatdan tugʻiladi[3].

  — Jon Reskin
  •  

Ezgulik — shunday bir lisonki, u orqali soqovlar tilga kirib, karlar eshitishi mumkin[3].

  — Kristian Bouvi
  •  

Eng nozik nihollar ham toshday qattir yerni, qoyalarning toshini yorib oʻsib chiqadi. Yaxshilik ham xuddi shunday. Hech qanday tigʻ, hech qanday gurzi, hech qanday qurol inson saxovatining qudratiga teng kela olmaydi![3]

  — Henri Devid Toro

H

[tahrirlash]
  •  

Hakimlar aytmishlar: „Yaxshilikni asosi uch narsada: birinchi, barchaga nisbatan riyosiz kamtarlikda, ikkinchi, minnatsiz saxovatda, uchinchi, haq talab qilinmaydigan xizmatda. Odamlar toʻrt narsani qidirmaslikka ilojsizdirlar: birinchi, yaxshilik va yomonlikni ajratishga yordam beradigan ilmni, ikkinchi, tirikchilik oʻtkazishga kerak boʻladigan asbob-anjomlarni, uchinchi, kayfiyatni yaxshi tutadigan vositalarni, toʻrtinchi, odamlar bilan murosani[6].

  — Abulbarakot Qodiriy
  •  

Har qanday narsada isrofgarchilik bor, ammo yaxshilik qilishda boʻlmaydi[11].

  — Otalar soʻzi
  •  

Har na yaxshilik qilsang, qilki yurt uchun,
Oʻzingdan orttir-u oʻzgaga bermak uchun[12].

  — Haydar Xorazmiy
  •  

Hayotimizning abadiy va oliy maqsadi — ezgulikdir. Yaxshilikni biz qanday tushunmaylik, hayotimizning oʻzi yaxshilikka intilishdan boshqa narsa emas[10].

  — Lev Tolstoy

I

[tahrirlash]
  •  

Inson ezgulikni va ulugʻlikni orzu qilishi kerak[13].

  — Aleksandr Gumboldt
  •  

Inson tani uchun sihat-salomatlik qanchalik zarur boʻlsa, qalb uchun ezgulik ham shunchalik muhim: ezguliging boʻlsa, u har ishda muvaffaqiyat keltirsa, uni sezmaysan ham[10].

  — Lev Tolstoy
  •  

Inson yaxshilikning qulidir.

  — Otalar soʻzi[14]

K

[tahrirlash]
  •  

Kimdir qilgan yaxshilik bizni uning oldida qarzdor qilib qoʻyadi[3].

  — Jan-Jak Russo
  •  

Kim chinakam qalb egasi boʻlmasa, u ezgulik qilishga qodir emas: faqat xushfeʼl boʻla olishi mumkin[3].

  — Nikola Shamfor
  •  

Kishi yaxshilik qilishga qodir ekan, qadr bilmaslar bilan toʻqnashish unga xavf solmaydi[3].

  — Fransua de Laroshfuko

M

[tahrirlash]
  •  

Men ezgulikdan boshqa biror afzallikni bilmayman[3].

  — Lyudvig van Betxoven
  •  

Mol-dunyo tugaydi, ammo yaxshi ishlar abadiy qoladi[15].

  — Otalar soʻzi

O

[tahrirlash]
  •  

Odamlarning yaxshirogʻi oʻz qalbida yaxshilikka yoʻl ochgani va yomonlikni hamda ochkoʻzlikni haydab chiqarganidir[16].

  — Muhammad Zehniy

Q

[tahrirlash]
  •  

Qadimda ezgu ishlarni koʻp qilishardi, lekin gapirishmasdi. Keyin ham qiladigan, ham gapiradiganlar keldi. Endi esa faqat gapirishmoqda[17].

  — Umar ibn Horis
  •  

Qandaydir manfaat koʻzlab qilingan yaxshilik yaxshi amal hisoblanmaydi[18].

  — Ali ibn Abu Tolib

Y

[tahrirlash]
  •  

Yaxshiligi koʻp odamning doʻstlari serob boʻladi[14].

  — Otalar soʻzi
  •  

Yaxshiligi yoʻq odam yolgʻizlikda jon beradi[19].

  — Otalar soʻzi
  •  

Yaxshilik haqida oʻylashlik oʻsha yaxshilikka amal qilishga undaydi. Yomonlikka nadomat esa, oʻsha yomonlikni tark etishga chorlaydi[17].

  — Abdulloh ibn Abbos
  •  

Yaxshilik — koʻp boʻlsa ham zarar keltirmaydigan fazilatdir[3].

  — Jon Golsuorsi
  •  

Yaxshilikni bilmasang, bor-u, yaxshilarga qoʻshul[20].

  — Alisher Navoiy
  •  

Yaxshilikni koʻp qilgan kishining pushaymonligi kam boʻladi[21].

  — Otalar soʻzi
  •  

Yaxshilik qilmishdir kim senga bir bor,
Yodingdan chiqarma sen uni zinhor[20].

  — Nosir Xisrav
  •  

Yaxshilik va ezgulik yomonlikdan qochgani yangligʻ yomonlik ham yaxshilikdan qochib ketadi[22].

  — Majididdin Xavofiy
  •  

Yaxshilik va kamtarlik — shu ikki fazilatdan kishi hech qachon charchamasligi kerak[3].

  — Robert Louis Stevenson
  •  

Yaxshilik yomonlikni kuydiruvchi olov[4].

  — Otalar soʻzi
  •  

Yaxshilik yoʻlida chekilgan mehnat yerda qolmaydi[23].

  — Otalar soʻzi
  •  

Yaxshilik chirimaydi va yomonlik unutilmaydi[24].

  — Abu ad-Dardo
  •  

Yaxshining soʻngagi tuproqda chirisa ham, nomi qoladi[25].

  — Mahmud Qoshgʻariy
  •  

Yaxshi odam oʻzini ham ranjitmaydi, oʻzgani ham xafa qilmaydi[23].

  — Otalar soʻzi
  •  

Yomon ham oʻtar, yaxshi ham – yaxshi bil,
Seni yaxshi nom birla yod etsin el[8].

  — Saʼdiy Sheroziy
  •  

Yomon, noraso eʼtiqod bilan qilingan ezgu ish sarob va kul kabi hech qanaqa foyda bermaydi[9].

  — Abulqosim az-Zamaxshariy
  •  

Yovuzlikdan ezgulikni ajratadigan kishi emas, balki ikki yovuzlikning yengilrogʻini farqlay biladigan kishigina aqllidir[26].

  — Al-Xoriziy

Oʻ

[tahrirlash]
  •  

Oʻzgalarga ozor berishdan saqlanish yaxshilik alomatlaridandir[27].

  — Ali ibn Abu Tolib
  •  

Oʻzingga yaxshilik qilinishini istasang, yaxshilik qil, hech kimga ozor berma, yaxshilikni ulugʻ ish deb bil[12].

  — Sayyid Ahmad Hamadoniy
  •  

Oʻz qoʻling bilan ado eta olmagan yaxshilikni boshqaning qoʻli bilan hech qachon qilolmaysan[28].

  — Vahb ibn Munabbah

Manbalar

[tahrirlash]
  1. ↑ „Lev Tolstoyning „Anna Karenina“ romanidan iqtiboslar“. jadid.uz (4-fevral 2025-yil). Qaraldi: 2025-yil 13-fevral.
  2. ↑ Tursun 2006, s. 129.
  3. ↑ 3,00 3,01 3,02 3,03 3,04 3,05 3,06 3,07 3,08 3,09 3,10 3,11 Voronsov 1989, s. 42.
  4. ↑ 4,0 4,1 4,2 Xomidiy & Hasaniy 1997, s. 107.
  5. ↑ Tursun 2006, ss. 122–123.
  6. ↑ 6,0 6,1 Xomidiy & Hasaniy 1997, s. 104.
  7. ↑ Tursun 2006, s. 126.
  8. ↑ 8,0 8,1 Tursun 2006, s. 132.
  9. ↑ 9,0 9,1 Tursun 2006, s. 131.
  10. ↑ 10,0 10,1 10,2 Voronsov 1989, s. 41.
  11. ↑ Xomidiy & Hasaniy 1997, s. 206.
  12. ↑ 12,0 12,1 Tursun 2006, s. 130.
  13. ↑ Voronsov 1989, s. 34.
  14. ↑ 14,0 14,1 Xomidiy & Hasaniy 1997, s. 108.
  15. ↑ Xomidiy & Hasaniy 1997, s. 200.
  16. ↑ Tursun 2006, s. 123.
  17. ↑ 17,0 17,1 Tursun 2006, s. 128.
  18. ↑ Tursun 2006, s. 140.
  19. ↑ Xomidiy & Hasaniy 1997, s. 106.
  20. ↑ 20,0 20,1 Tursun 2006, s. 133.
  21. ↑ Xomidiy & Hasaniy 1997, s. 209.
  22. ↑ Tursun 2006, s. 124.
  23. ↑ 23,0 23,1 Xomidiy & Hasaniy 1997, s. 105.
  24. ↑ Tursun 2006, s. 137.
  25. ↑ Tursun 2006, s. 127.
  26. ↑ Tursun 2006, s. 66.
  27. ↑ Tursun 2006, s. 134.
  28. ↑ Tursun 2006, s. 139.

Adabiyotlar

[tahrirlash]
  • Xomidiy, Hamidjon; Hasaniy, Mahmud. Mashriqzamin hikmat boʻstoni. Toshkent: „Sharq“ nashriyotmatbaa konserni, 1997 — 251-bet. ISBN 978-9943-00-130-5. 
  • Tursun, Ahmad. Sharq donishmandlari hikmatlari. Toshkent: „Sharq“ nashriyot-matbaa aksiyadorlik kompaniyasi, 2006 — 208-bet. 
  • Voronsov, Vladimir. Tafakkur gulshani, Sharifa Abdurazzoqova tarjimasi, Toshkent: Gʻafur Gʻulom nomidagi Adabiyot va sanʼat nashriyoti, 1989 — 464-bet. ISBN 5-635-00915-X. 

Havolalar

[tahrirlash]


Falsafa
Borliq — Voqelik
Hayot — Oʻlim — Boqiylik
Yaxshilik — Yomonlik
Jon — Oʻzlik
Bilish — Fakt — Nazariya — Aksioma — Gipoteza 
"https://uz.wikiquote.org/w/index.php?title=Yaxshilik&oldid=25470" dan olindi