Kontent qismiga oʻtish

Baxillik

Vikiiqtibosdan olingan
Baxillik

Qardosh loyihalar

Baxillik — axloq tushunchasi. Biron shaxsning oʻsishini, darajasi, obroʻ-eʼtibori oshishini, yutugʻi, isteʼdodi va boshqalarni ich-ichidan koʻra olmaslik.

Alifbo tartibi boʻyicha:
A · B · D · E · F · G · H · I · J · K · L · M · N · O · P · Q · R · S · T · U · V · X · Y · Z · · · Sh · Ch · ng · Yana qarang · Havolalar

Ahmoqqa nazar koʻzni kuydiradi; baxilga nazar qalbni toshga aylantiradi[1].

Baxilga mehmon boʻlgan kishi hech qachon qorin ogʻrigʻiga uchramaydi.

Baxillik bir tikan, agar u kimga botsa oʻldirmay qoʻymaydi.

Baxil kishi oʻz mol-mulkining qorovuli va oʻzgalarga qoldiradigan merosning xazinachisidir[4].

Baxilning yuziga koʻp qarasang, bagʻritosh boʻlasan[5].

Baxilning oʻz dardi oʻziga yetadi.

Baxil odamga hamma odam yomon boʻlib koʻrinadi.

Baxil odam yoʻldosh boʻlmaydi, bordi-yu, yoʻldosh boʻlib qolsa, qorin shishib oʻladi.

Baxil uchun dunyoda rohat yoʻq.

Baxil yaxshilikni yomon koʻradi, yomonlikka esa qarsak uradi.

Ey aziz farzand! Baxillik va hasad illatiga dilingda aslo joy bermaganki, hasad davlating uyini vayron qilsa, baxillik izzat chamanini payhon qiladi:
Kimki hasad oʻtin yoqsa jahonda,
Bu oʻt uning oʻzin quymas omonda![6]

Har qanday odamning qalbida saxiyga muhabbat, baxilga nafrat bor[4].

Har qanday olovni soʻndirish mumkin, ammo baxillik olovini soʻndirib boʻlmaydi.

Kishi qanchalik badavlat boʻlmasin, u xasis va baxil boʻlsa, el ichida obroʻsiz va qadrsiz boʻladi[4].

Oʻgʻilginam, totimagil baxil nonidan,
Uzoq boʻl, baxilning dasturxonidan[7].

Manbalar

[tahrirlash]
  1. Tursun 2006, s. 104.
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 Xomidiy & Hasaniy 1997, s. 158.
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 Xomidiy & Hasaniy 1997, s. 157.
  4. 4,0 4,1 4,2 Tursun 2006, s. 96.
  5. Tursun 2006, s. 99.
  6. Xomidiy & Hasaniy 1997, s. 163.
  7. Tursun 2006, s. 97.

Adabiyotlar

[tahrirlash]
  • Xomidiy, Hamidjon; Hasaniy, Mahmud. Mashriqzamin hikmat boʻstoni (PDF PDF), Toshkent: „Sharq“ nashriyotmatbaa konserni, 1997 — 251-bet. ISBN 978-9943-00-130-5. 
  • Tursun, Ahmad. Sharq donishmandlari hikmatlari. Toshkent: „Sharq“ nashriyot-matbaa aksiyadorlik kompaniyasi, 2006 — 208-bet.