Kontent qismiga oʻtish

Hasad

Vikiiqtibosdan olingan
Hasad

Qardosh loyihalar

Hasad (arabcha: حَسَد‎ — rashk; koʻrolmaslik, qizgʻanish) — kimsaga xos, unga tegishli narsa, fazilat va shu kabilarni koʻrolmaslik, xush koʻrmaslik his-tuygʻusi.

Alifbo tartibi boʻyicha:
A · B · D · E · F · G · H · I · J · K · L · M · N · O · P · Q · R · S · T · U · V · X · Y · Z · · · Sh · Ch · ng · Yana qarang · Havolalar

Aybsiz odamni koʻrgan hasadchini jahli chiqadi.

Azob chekishni istamasang, hasadgoʻy boʻlma[2].

Qobus

Badanning sozligi hasadning ozligidan[1].

Banda oʻlimni qancha koʻp zikr qilsa, uning xursandligi va hasadi shuncha kam boʻladi[2].

Dunyoda hasad va ginadan ogʻirroq ranj yoʻq. Chunki hasadchi kimsa odamlarning shodligidan payvasta gʻam ostida yuradi. Oʻzgalar rohatidan doimo zahmat tortadi[3].

Dunyo ishlaridan birortasida oʻzgaga hasad qilmadim. Chunki u zot jannat ahllaridan boʻlsa, uning jannat neʼmatlari oldida juda haqir boʻlib qoladigan dunyosining nimasiga hasad qilaman? Agar u kimsa doʻzaxiylardan boʻlsa, uning doʻzaxga kirishiga sabab boʻladigan dunyosining nimasiga hasad qilay?[2].

Ey aziz farzand! Baxillik va hasad illatiga dilingda aslo joy bermaganki, hasad davlating uyini vayron qilsa, baxillik izzat chamanini payhon qiladi:
Kimki hasad oʻtin yoqsa jahonda,
Bu oʻt uning oʻzin quymas omonda![4]

Ey odam bolasi, nega birodaringga hasad qilasan? Agar Alloh suyganligi sababli u bandaga neʼmat ato qilgan boʻlsa, sen Alloh suygan bandaga qanday hasad qilasan? Agar uning mol-davlat topishiga boshqa sabab boʻlsa (yaʼni, harom yoʻllar bilan topgan boʻlsa), oqibatda doʻzaxga eltuvchi boʻlgan mol-davlatning nimasiga hasad qilasan?[2]

Ey oʻgʻilginam, hasaddan saqlangin. Chunki u dushmaningga yetmasdan, sening oʻzingga bilinadi[5].

Hammani rozi qilishim mumkin, faqat neʼmatga hasad qilguvchini rozi qila olmayman. Chunki uni faqatgina neʼmatning ketishi rozi qiladi[2].

Hasad balosi ulkan fasodlar paydo qilur. Chunki hasad bagʻoyat jirkanch xislatdir[6].

Hasad barcha xislat, nuqsondan yomon,
Hasad ahli barcha yomondan yomon![2]

Hasad, boshqalarning rohatini koʻrolmaslik – hamma sifatlarning pastrogʻidir. Hasad himmat pastligi va koʻngil xastaligidan hosil boʻladi[7].

Hasad bilan gʻazab ikki qanot boʻlib harakatga kelsa, toza va chiroyli hayotlarni xira va kuduratli qilib yuboradi[6].

Hasaddan zararliroq narsa yoʻq. U hasad qiluvchi kishiga beshta azobni olib keladi: gʻami tugamaydi, musibat oladi-yu unga ajr kelmaydi, yomonlikni olib keladi, Alloh taolo unga gʻazab qiladi, uning uchun tavfiq eshiklari yopiladi. Bu beshta azob hasad qilingan kishiga emas, hasadgoʻyning oʻziga yetadi[8].

Hasad qiluvchi boʻlma, shunda Allohning hikmatlarini tez ilgʻaysan[9].

Hasad qiluvchilar uchun rohat yoʻqdir... Xiyonatchida fikr yoʻq, yomon xulqli kishida boshliqlik yoʻq[10].

Hasadchi kishi Xudoning davlatidan baxildur[11].

Hasadchining moli oʻziga nasib etmaydi[1].

Husni xulqdan yaxshilik ustiga yaxshilik qoʻshadigan, hasaddan koʻra yomonlik ustiga yomonlik qoʻshdigan narsa koʻrmadim[12].

Kibr-u hasad bermas kishiga orom,
Odamni mensimay quvildi shayton[13].

Maʼsiyat (Allohga itoat etmaslik)ning ildizi uch narsada: kibr, hirs va hasadda[9].

Men hasadgoʻydan koʻra mazlumga oʻxshaganroq zolimni koʻrmadim. Chunki u sening oldindagi neʼmatni oʻziga nisbatan zulm deb hisoblayveradi[2].

— Aʼrobiy

Unutmangki, hasaddan idrok ham kasod boʻladi[7].

Xuddi qurt-qumursqalar arslon bolasini yegani kabi oliyjanob va himmatli odamning goʻshtini hasad ahli yeydi[10].

Oʻzingda hasad hissini qoʻzgʻatmagil. Zero, keyin undan xalos boʻlishing amri maholdir. Uni davolab boʻlmaydi[6].

Chetlab oʻtgin hasadgoʻyni koʻrsang gar,
Nayzasiki uning boʻlmas bezahar[7].

Manbalar

[tahrirlash]
  1. 1,0 1,1 1,2 Xomidiy & Hasaniy 1997, s. 164.
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 2,5 2,6 Tursun 2006, s. 186.
  3. Tursun 2006, ss. 184–185.
  4. Xomidiy & Hasaniy 1997, s. 163.
  5. Tursun 2006, s. 188.
  6. 6,0 6,1 6,2 Tursun 2006, s. 185.
  7. 7,0 7,1 7,2 Tursun 2006, s. 187.
  8. Tursun 2006, ss. 188–189.
  9. 9,0 9,1 Tursun 2006, s. 190.
  10. 10,0 10,1 Tursun 2006, s. 189.
  11. Tursun 2006, s. 191.
  12. Tursun 2006, s. 131.
  13. Tursun 2006, s. 155.

Adabiyotlar

[tahrirlash]
  • Xomidiy, Hamidjon; Hasaniy, Mahmud. Mashriqzamin hikmat boʻstoni (PDF PDF), Toshkent: „Sharq“ nashriyotmatbaa konserni, 1997 — 251-bet. ISBN 978-9943-00-130-5. 
  • Tursun, Ahmad. Sharq donishmandlari hikmatlari. Toshkent: „Sharq“ nashriyot-matbaa aksiyadorlik kompaniyasi, 2006 — 208-bet. 

Havolalar

[tahrirlash]