Pahlavon Mahmud
| Pahlavon Mahmud | |
|---|---|
|
Fayl:Pourya Valiʼs Tomb.jpg | |
| Umumiy maʼlumotlar | |
| Tavalludi |
1255 Eron |
| Vafoti | 1322 |
| Qardosh loyihalar | |
Pahlavon Mahmud (forscha: پهلوان محمود; tojikcha: Pahlavon Mahmud; 1247-yil —1326-yil) – Xorazmlik fors shoiri, maʼrifatparvar, faylasuf va soʻfiy. Xorazm va forslarning milliy qahramoni.
B
[tahrirlash]- Borma aytmaganning dasturxoniga,
Qoʻl uzatsang, qadring tushar noniga.
Qoʻshma oʻzgalarning barra kabobin,
Qotgan non-u sovuq suving soniga[1][2]. - Buzuq devorlardan tashvish bor, lekin,
Siniq koʻngillardan koʻproqdir tashvish[1][3][4].
D
[tahrirlash]- Donish erur otgan oʻqim nishoni,
Dadillik manbai bilimim koni.
Ezgulik osmonini mahbusiman,
Zanjirim fanoyu samo ummoni[5]. - Doʻstim ertalikning gʻamini yema,
Bu bir naqd nafsni gʻanimat bilgil[6]. - Doʻst uyida mehmon boʻlgan vaqtingda qoʻlingni, koʻzingni, tilingni tiya bil[1][7].
E
[tahrirlash]- Ey charxi falak, zamonayi dunparvar,
Teskari yurishing toʻgʻriga xatar:
Nodon bosh ustidayu, dono poymol,
Yo rab, bu falakni et zeru zabar[8].
I
[tahrirlash]- Ishqsiz kamol boʻlmas ushbu olamda[9].
K
[tahrirlash]- Kimdaki boʻlmasa zamona gʻami,
Yo olamdan emas, yo emas odam[1][10]. - Koʻnglimizga qoʻnmas birovdan gʻubor,
Bizdan ham birovga yetishgay ozor[1][11]. - Koʻzgumga berardim kechqurun sayqal,
Boqdim unga tiniq boʻlgan bir mahal.
Shuncha koʻp koʻrindi oʻz aybimki, men,
Oʻzgalar aybini unutdim tugal[12].
M
[tahrirlash]- Mevali daraxt man har bir oʻtkinchi —
Tosh otib oʻtsa ham menga boʻlmas or[13].
N
[tahrirlash]- Nomard xizmatiga yondoshma zinhor[14].
O
[tahrirlash]- Olam fili qaytarolmas jurʼatimiz,
Charxdan zoʻrroq shavkatimiz – qudratimiz.
Gar chumoli kirib qolsa safimizga,
Sher etajak uni darhol davlatimiz[15]. - Olam ishi boshida boʻlmaydi bir mard,
Nomardning boshidan chiqarardi gard.
Olam ishi doimo misli nard oʻyin;
Nayrang bilan yutadi mardlarni nomard[14]. - Oqil ahli hirsga giriftor boʻlmas,
Hasad qilgan bilan tillo xor boʻlmas.
Nomard – it kabidir, mard buyuk daryo,
Daryo it damidin hech murdor boʻlmas.[1][14][16].
P
[tahrirlash]- Podsholik istasang boʻl el gadosi,
Oʻzingni unut-u boʻl el oshnosi.
El toj kabi boshga koʻtarsun desang,
El qoʻlin tutginu boʻl xokiposi[17].
Y
[tahrirlash]- Yengil oʻtsin desang oʻz kuningni sen,
Yomon bilan ulfat boʻlma, yur yiroq,
Yoʻlingga don sochib qoʻyadi tuzoq
Yoyni egri koʻrib, toʻgʻriligidan
Oʻq undan qanchalik qochganiga boq[18]. - Yoinki bir asr zindonda yotmoq,
Nodon suhbatidan koʻra yaxshiroq[1][19][20]. - Yoyni egri koʻrib, toʻgʻriligidan oʻq undan qanchalik qochganiga boq[1][21].
Sh
[tahrirlash]- Shikoyat qilma, ey tamagir, nopok,
Tuproqdan or etma, chunki oʻzing xok!
Choʻpni ham eltolmas bu suvdan hech kim,
Gavhar senga boʻlsin, menga bas xoshok![22]
Ch
[tahrirlash]Manbalar
[tahrirlash]- ↑ 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 1,6 1,7 Ahmad Muhammad. Sharq haqni topdi..., (Sharq donishmandlari va allomalarining sara hikmatlari), Toshkent: „Sharq“ nashriyoti, 2006 — 124-bet.
- ↑ Xomidiy & Hasaniy 1997, s. 157.
- ↑ Xomidiy & Hasaniy 1997, s. 102.
- ↑ Tursun 2006, s. 157.
- ↑ Xomidiy & Hasaniy 1997, s. 21.
- ↑ Xomidiy & Hasaniy 1997, s. 175.
- ↑ Tursun 2006, s. 170.
- ↑ Xomidiy & Hasaniy 1997, s. 65.
- ↑ Xomidiy & Hasaniy 1997, s. 89.
- ↑ Tursun 2006, s. 138.
- ↑ Tursun 2006, s. 127.
- ↑ Xomidiy & Hasaniy 1997, s. 98.
- ↑ Xomidiy & Hasaniy 1997, s. 195.
- ↑ 14,0 14,1 14,2 Xomidiy & Hasaniy 1997, s. 82.
- ↑ Xomidiy & Hasaniy 1997, s. 78.
- ↑ Tursun 2006, s. 62.
- ↑ Xomidiy & Hasaniy 1997, s. 72.
- ↑ Xomidiy & Hasaniy 1997, s. 106.
- ↑ Xomidiy & Hasaniy 1997, s. 64.
- ↑ Tursun 2006, s. 64.
- ↑ Tursun 2006, s. 137.
- ↑ Xomidiy & Hasaniy 1997, s. 161.
- ↑ Xomidiy & Hasaniy 1997, s. 145.
Adabiyotlar
[tahrirlash]- Xomidiy, Hamidjon; Hasaniy, Mahmud. Mashriqzamin hikmat boʻstoni. Toshkent: „Sharq“ nashriyotmatbaa konserni, 1997 — 251-bet. ISBN 978-9943-00-130-5.
- Tursun, Ahmad. Sharq donishmandlari hikmatlari. Toshkent: „Sharq“ nashriyot-matbaa aksiyadorlik kompaniyasi, 2006 — 208-bet.