Nodonlik

Nodonlik
	;
Qardosh loyihalar
	Vikipediyadagi maqola Vikimaʼlumotlar sahifasi Vikilugʻatdagi maʼnolari Vikiombordagi tasvirlar

Nodonlik — 1) bilimsizlik, ongi pastlik; johillik; 2) nodon kishilarga xos xatgi-harakat, ish; ahmoqlik.

A

Agar oqil odam nodonlar gurungiga tushib qolsa, ulardan izzat-ikrom kutmasin, agar nodon bemaʼni kalomi bilan oqilni yengsa, buning hech ajablanadigan joyi yoʻq, zero yoqutni tosh ham sindirishi mumkin^[1].

— Saʼdiy Sheroziy

Aqlli boʻlsang, johil va nodondan hazar qil. Aqalli biroz bilimi bor kishi ulardan albatta yuz chaqirim uzoqlashadi^[2].

— Majididdin Xavofiy

Aqlli kishi qadr-u kamol, nodon kishi esa davlat-u mol qidiradi.

— Otalar soʻzi^[3]

Aql odamni yashnatadi, nodonlik esa qaqshatadi.

— Otalar soʻzi^[4]

B

Bizning baxtsizligimiz – nodonligimizda, xolos. Millat uygʻonsin, koʻzini ochsin, oʻqisin, bilim olsin, madaniy millatlar qatoriga kirsin, soʻngra u ham oʻz davlati, oʻz baxti, oʻz saodatini quradi^[5].

— Abdulhamid Choʻlpon

D

Donishmand — baqqolning doʻkoniga oʻxshaydi: borini indamaygina koʻrsatadi-qoʻyadi, nodon esa lashkar nogʻorasining oʻzi: ovozi baland-u ichi boʻm-boʻsh va gʻarib^[6].

— Saʼdiy Sheroziy

Dono bilan zindon ichida xurram,
Nodon bilan hatto boʻston jahannam!^[7]

— Abulbarakot Qodiriy

Donoga yondoshgil, qoch nodondan san,
Hatto u xavflidir dono dushmandan^[8].

— Jaloliddin Rumiy

Donolar soʻziga quloq ilmasang,
Eng nodon sendirsan – bilgil, bilmasang^[9].

— Abulqosim Firdavsiy

Dono suhbatidan bosh tortsa nodon,
Davrondan yaxshilik koʻrmas hech qachon^[10].

— Abdurahmon Jomiy

E

Eng ogʻir dard nodonlik.

— Otalar soʻzi^[11]

H

Hamma narsani bilaman, deydigan odam hech nimani bilmaydi!^[12]

— Oʻtkir Hoshimov, „Daftar hoshiyasidagi bitiklar“dan, „Bilimdon“

J

Johillikdan besaodatroq nima bor?^[13]

— Alisher Navoiy

N

Nodonga nasihat qilsang, bir qulogʻidan kirib, ikkinchi qulogʻidan chiqib ketadi.

— Otalar soʻzi^[14]

Nodonlik boyoʻgʻlidir, boyoʻgʻli esa doim xarobani izlaydi.

— Otalar soʻzi^[15]

Nodonlikdan yomonlik keladi faqat,
Nodonga yondoshma, bosmasin gʻaflat^[6].

— Abulqosim Firdavsiy

Nodonlik ovining oʻljasi hasrat,
Nodonlik bahorin yomgʻiri kulfat^[2].

— Bedil

Nodonning foydasiga gapirsang, jahli chiqadi.

— Otalar soʻzi^[14]

Nodonning idroki – indamaslikda. Agar nodon buni tushunib yetsa, uning yarim dono boʻlgani shudir^[10].

— Saʼdiy Sheroziy

Nodonning vaqti foydasiz oʻtadi.

— Otalar soʻzi^[15]

Nodon odamning gapi koʻp boʻladi.

— Otalar soʻzi^[16]

Nodon odamdan aloqani uzish — aqlli odam bilan aloqa qilishga barobar.

— Otalar soʻzi^[7]

Nodon suhbatidan aylasang hazar,
Vujudingga aslo yetmagay zarar!

— Otalar soʻzi^[7]

O

Ogʻir balodir kim boʻlsa nodon,
Nodon uchun yoʻqdir dori-yu darmon!

— Otalar soʻzi^[11]

Q

Qanchadan-qancha odamlar aql bilan pastlikdan yuqoriga koʻtariladi, qanchadan-qancha qadrli odamlar nodonlikka yoʻl qoʻyib, pastlik sari qulaydi.

— Otalar soʻzi^[17]

Qul-u ozodga maʼlum va ayon,
Dono tirikdir, oʻlikdir nodon^[10].

— Abdurahmon Jomiy

Y

Yoinki bir asr zindonda yotmoq,
Nodon suhbatidan koʻra yaxshiroq^[15]^[10].

— Pahlavon Mahmud

Oʻ

Oʻzini bilimdon deydigan nodondan qoch^[10].

— Qobus

Manbalar

↑ Tursun 2006, s. 66.
↑ ^2,0 ^2,1 Tursun 2006, s. 67.
↑ Xomidiy & Hasaniy 1997, s. 57.
↑ Xomidiy & Hasaniy 1997, s. 61.
↑ „Abdulhamid Cho‘lponning "„Kecha va kunduz“” romanidan iqtiboslar“. Qaraldi: 26-sentyabr 2025-yil.
↑ ^6,0 ^6,1 Tursun 2006, s. 65.
↑ ^7,0 ^7,1 ^7,2 Xomidiy & Hasaniy 1997, s. 65.
↑ Tursun 2006, s. 166.
↑ Tursun 2006, s. 63.
↑ ^10,0 ^10,1 ^10,2 ^10,3 ^10,4 Tursun 2006, s. 64.
↑ ^11,0 ^11,1 Xomidiy & Hasaniy 1997, s. 63.
↑ Hoshimov 2022, s. 5.
↑ Tursun 2006, s. 6.
↑ ^14,0 ^14,1 Xomidiy & Hasaniy 1997, s. 62.
↑ ^15,0 ^15,1 ^15,2 Xomidiy & Hasaniy 1997, s. 64.
↑ Xomidiy & Hasaniy 1997, s. 59.
↑ Xomidiy & Hasaniy 1997, s. 58.

Adabiyotlar

Xomidiy, Hamidjon; Hasaniy, Mahmud. Mashriqzamin hikmat boʻstoni. Toshkent: „Sharq“ nashriyotmatbaa konserni, 1997 — 251-bet. ISBN 978-9943-00-130-5.
Tursun, Ahmad. Sharq donishmandlari hikmatlari. Toshkent: „Sharq“ nashriyot-matbaa aksiyadorlik kompaniyasi, 2006 — 208-bet.
Hoshimov, Oʻtkir. Daftar hoshiyasidagi bitiklar. Toshkent: „Nurli dunyo“ nashriyot uyi, 2022 — 192-bet. ISBN 978-9943-8879-4-7.

[FOOTNOTETursun200666-1] Tursun 2006, s. 66.

[FOOTNOTETursun200667-2] 2,0 ^2,1 Tursun 2006, s. 67.

[FOOTNOTEXomidiyHasaniy199757-3] Xomidiy & Hasaniy 1997, s. 57.

[FOOTNOTEXomidiyHasaniy199761-4] Xomidiy & Hasaniy 1997, s. 61.

[5] „Abdulhamid Cho‘lponning "„Kecha va kunduz“” romanidan iqtiboslar“. Qaraldi: 26-sentyabr 2025-yil.

[FOOTNOTETursun200665-6] 6,0 ^6,1 Tursun 2006, s. 65.

[FOOTNOTEXomidiyHasaniy199765-7] 7,0 ^7,1 ^7,2 Xomidiy & Hasaniy 1997, s. 65.

[FOOTNOTETursun2006166-8] Tursun 2006, s. 166.

[FOOTNOTETursun200663-9] Tursun 2006, s. 63.

[FOOTNOTETursun200664-10] 10,0 ^10,1 ^10,2 ^10,3 ^10,4 Tursun 2006, s. 64.

[FOOTNOTEXomidiyHasaniy199763-11] 11,0 ^11,1 Xomidiy & Hasaniy 1997, s. 63.

[FOOTNOTEHoshimov20225-12] Hoshimov 2022, s. 5.

[FOOTNOTETursun20066-13] Tursun 2006, s. 6.

[FOOTNOTEXomidiyHasaniy199762-14] 14,0 ^14,1 Xomidiy & Hasaniy 1997, s. 62.

[FOOTNOTEXomidiyHasaniy199764-15] 15,0 ^15,1 ^15,2 Xomidiy & Hasaniy 1997, s. 64.

[FOOTNOTEXomidiyHasaniy199759-16] Xomidiy & Hasaniy 1997, s. 59.

[FOOTNOTEXomidiyHasaniy199758-17] Xomidiy & Hasaniy 1997, s. 58.

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

[8]

[9]

[10]

[11]

[12]

[13]

[14]

[15]

[16]

[17]